Zasadniczo TALENT ROKU to nie jest konkurs, to przede wszystkim zaproszenie do PROCESU TWÓRCZEGO – jak piszą organizatorzy. 29 kwietnia poznaliśmy tegoroczne rozstrzygnięcie 11. edycji.
W tym roku przez sito selekcji przeszło 190 zgłoszonych projektów. Rozpiętość była ogromna: od klasycznych materiałów dokumentalnych, przez zestawy konceptualne i badawcze, aż po bardzo otwarte, eksperymentalne podejścia do obrazu.
O czym opowiadają tegoroczne talenty? Autorzy uciekają od prostych definicji. Z jednej strony dostaliśmy historie o dużym znaczeniu społecznym i globalnych procesach, z drugiej – bardzo osobiste, intymne i lokalne narracje. Wspólnym mianownikiem pozostaje szeroko rozumiana fotografia dokumentalna, choć jury wyraźnie postawiło na różnorodność języka wizualnego i świeżość podejścia do tematów.
Decyzję o tegorocznym zestawieniu podjęło jury w składzie:
- Jan Brykczyński (Sputnik Photos),
- Joanna Tyczynska (zwyciężczyni Talent Roku 2025),
- Krzysiek Orłowski (ZINTEKA),
- Katarzyna Grażewicz (Pix.house),
- Mateusz Kiszka (WBPiCAK),
- Adrian Wykrota (Pix.house).
KATEGORIA SCHOLAR
zwyciężczyni
MONS SILENSIS
Dominika Muszyńska
nagroda: stypendium 6.000 zł na dokończenie projektu fotograficznego
Mons Silensis – wizualna opowieść o Ślęży jako górze mitów, która leczy traumę wykorzenienia. Autorka konfrontuje historię swojej przesiedlonej rodziny z duchowym krajobrazem góry, badając, jak wyobraźnia wypełnia historyczne pęknięcia. Projekt zrealizowany przy współpracy z Muzeum Ślężańskim i środowiskiem rodzimowierców.
wyróżnienie
DO IT TO YOURSELF
Joanna Olichwer
nagroda: udział w warsztatach edytorskich
DO IT TO YOURSELF – ciało jako pole eksperymentu, a nie obiekt do poprawy. Joanna Olichwer wykorzystuje akcesoria beauty, by tworzyć rzeźbiarskie formy celebrujące asymetrię i fałdy. Zamiast powagi i samodoskonalenia wybiera humor, deformację i absolutną autonomię i autoironię. Bo piękno wcale nie musi być grzeczne.
wyróżnienie
SILVER ANGELS
Kasia Ślesińska
NAGRODA: KONSULTACJA projektu, zestaw publikacji Pix.house
Silver Angels – Opowieść o migracji zarobkowej i niewidzialnej pracy opiekuńczej. Kasia Ślesińska dokumentuje losy kobiet wyjeżdżających za granicę do opieki nad seniorami, tworząc intymny zapis ich doświadczeń oraz kulturowego i ekonomicznego tła tego zjawiska.
KATEGORIA ZINCALL
zwyciężczyni
WEZWANIE
Paulina Zięba
nagroda: wydanie publikacji do kwoty 10 000 zł (prace projektowe i redakcyjne, druk), udział w warsztatach edytorskich
Wezwanie – poza medycznymi definicjami. Próba zrozumienia kryzysu psychicznego poprzez pryzmat duchowości i szamanizmu. Autorka wychodzi od osobistych przeżyć, by stworzyć wizualny zapis stanów, w których medyczna diagnoza przestaje wystarczać. To opowieść o zatarciu granic i poszukiwaniu alternatywnego sensu w doświadczeniu, które nauka nazywa chorobą.
wyróżnienie
***
Marcin Grela
nagroda: udział w warsztatach edytorskich
*** projekt dokumentuje młodych mężczyzn z Ukrainy, Białorusi, Gruzji czy Kazachstanu (ale nie tylko), dla których sport stał się bezpiecznym poligonem dla często trudnych emocji. Projekt Marcina Greli to opowieść o młodych migrantach, którzy w cieniu wielkiej historii budują swoje życie w Polsce. Ich wspólnym językiem i azylem stał się boks. To projekt o współczesnej męskości i o naturze agresji. Grela pokazuje też „trzecią drogę” – sport jako przestrzeń, gdzie surowa energia, dzięki dyscyplinie, staje się cnotą i antidotum na traumę.
Więcej zdjęć z tego projektu znajdziesz na naszej stronie tutaj: [LINK]
wyróżnienie
MARTWY PUNKT
Maksim Saryczau
nagroda: konsultacja projektu
Martwy punkt to wizualne studium władzy działającej poza kontrolą społeczną. Autor analizuje mechanizmy przemocy i strachu w kontekście współczesnej Białorusi i Rosji, szukając punktów wspólnych między sowieckim systemem kontroli a dzisiejszą inwigilacją opartą na technologiach cyfrowych i big data. Projekt wykracza poza klasyczny dokument. Poprzez warstwowe obrazy pokazuje, jak struktury władzy przenikają codzienność i jakie formy oporu przyjmuje stłamszone społeczeństwo.
wyróżnienie
Not quite real, not really fake / Nie do końca prawdziwe, nie do końca fałszywe
Marcin Płonka
nagroda: zestaw wydawnictw Pix.house
Not quite real, not really fake / Nie do końca prawdziwe, nie do końca fałszywe Projekt Marcina Płonki to wizualny esej o podróży przez amerykański Zachód – miejsce, które istnieje tak długo, jak długo jest użyteczne. Autor rezygnuje z poszukiwania jednej, obiektywnej prawdy na rzecz badania rozbieżności między tym, co widzimy, a tym, co rozumiemy.
To opowieść o krajobrazie instrumentalnym, gdzie ziemia liczy się tylko przez pryzmat produkcji i zysku, a tożsamość miejsca załamuje się wraz z odpływem kapitału. Pozostałości systemów, porzucone przedmioty i fizyczna nieobecność tworzą tu przestrzeń zawieszoną między rozkładem a naturalną rotacją. Jak sugeruje tytuł: nic nie jest tu do końca prawdziwe ani do końca fałszywe.
KATEGORIA CURATORLAB
zwyciężczyni
God’s Children / Dzieci Boga
Daria Izworska
nagroda: dofinansowanie kosztów organizacji wystawy w galerii Pix.house (produkcja, dojazdy, teksty, druk) do kwoty 6000 zł
God’s Children / Dzieci Boga – projekt Darii Izworskiej to intymny powrót do doświadczeń dorastania w radykalnej wspólnocie religijnej. Autorka, której ojciec był pastorem, analizuje ślady, jakie indoktrynacja zostawiła w jej psychice po opuszczeniu Kościoła.
Łącząc archiwa rodzinne, inscenizowane rekonstrukcje i fotografie artefaktów, artystka obnaża mechanizmy psychologicznego warunkowania. „Dzieci Boga” to wizualny zapis walki o osobistą sprawczość w cieniu nieustannej obecności „Wszechwidzącego”
wyróżnienie
Running to the Sun / Biegnę do słońca
Sara Herczyńska i Antonina Gugała
nagroda: zaproszenie do zorganizowania wystawy w Pix.house w 2027 roku
Running to the Sun / Biegnę do słońca. Projekt to autoetnograficzne studium wczesnego macierzyństwa. Autorki analizują, jak wejście w rolę matki radykalnie zmienia sposób postrzegania najbliższego otoczenia – od domowego krajobrazu, po relacje z ludźmi i przedmiotami.
Zamiast poezji, mamy tu zapis konkretnej transformacji: zderzenie wyobrażeń o rodzicielstwie z realnym, fizycznym doświadczeniem. Fotografia i tekst służą tu jako narzędzia dokumentacji codziennych zmian i adaptacji do nowej sytuacji życiowej.
wyróżnienie
PRE MORTEM
Dominik Tomaszczuk
Projekt Pre Mortem to wizualna eksploracja katastrofy klimatycznej i jej konsekwencji.
Wykorzystując technikę mapowania ryzyka, autor bada stan naszej planety i zadaje pytanie: czy mogliśmy temu zapobiec?
Wielkopolska DOC: Nowy rozdział w ramach Talentu Roku
W tegorocznej edycji kategoria Wielkopolska DOC dołączyła do struktur Talentu Roku. To naturalny krok w stronę budowania wspólnej platformy dla polskiego dokumentu. Co ważne, tradycja została zachowana – finałowa wystawa laureatów odbędzie się w Galerii WBPiCAK.
KATEGORIA WIELKOPOLSKA DOC
zwycięzcy
Adolf, Egipt i milicja
Dagmara Barańska-Morzy, Paweł Jaśkiewicz
nagroda w wysokości 4000 zł oraz organizacja wystawy w galerii WBPiCAK w 2027 roku
Adolf, Egipt i milicja – To wizualne studium dewastacji i znikania. Autorzy udokumentowali ostatnie chwile luksusowego ośrodka milicji nad Jeziorem Kierskim przed jego wyburzeniem w 2026 roku.
Centralnym punktem projektu są losy dwóch obiektów: rzeźby „Matka Polka” (kopii dzieła faworyzowanego przez III Rzeszę rzeźbiarza Adolfa Abela) oraz ogromnej mozaiki z porcelany chodzieskiej. Autorzy uchwycili paradoks tych dzieł – ich ideologiczne uwikłanie, artystyczną wartość i ostateczny upadek w obliczu decyzji urzędniczych. To mocna opowieść o tym, jak lokalna historia i sztuka stają się „martwym punktem” na mapie miasta.
wyróżnienie
Archiwum
Paweł Szott
nagroda w wysokości 1000 zł
Wyróżnienie zostało przyznane za dwa zestawy z archiwum Pawła Szotta – „Ostatnie dni funkcjonowania istniejących obiektów” oraz „Sport”.
Co dalej?
Wspólna praca kapituły pozwoliła wyłonić te głosy, które w najbliższym czasie będą kształtować krajobraz polskiego dokumentu. Wyniki 11. edycji Talentu Roku to nie tylko nagrody, to przede wszystkim sygnał, w którą stronę zmierza współczesna fotografia. Zachęcamy do śledzenia wyróżnionych projektów – to one są dziś najlepszym barometrem naszych czasów.
Pełną listę laureatów oraz galerię nagrodzonych prac można znaleźć na stronie organizatora: pix.house/talent-roku-2026-wyniki/.
Warto trzymać rękę na pulsie i śledzić działania Pix.house w mediach społecznościowych – to tam będą pojawiać się szczegółowe daty nadchodzących wystaw laureatów oraz informacje o procesie powstawania nowych projektów. Do zobaczenia na wernisażach!
