{"id":23574,"date":"2023-06-03T21:31:20","date_gmt":"2023-06-03T19:31:20","guid":{"rendered":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/?p=23574"},"modified":"2023-06-03T21:39:22","modified_gmt":"2023-06-03T19:39:22","slug":"znikajace-mury-kamien-wapienny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/znikajace-mury-kamien-wapienny\/","title":{"rendered":"Vanishing walls - limestone"},"content":{"rendered":"\n

Kamie\u0144 wapienny jako materia\u0142 budowlany jest stosowany od wiek\u00f3w i w r\u00f3\u017cnych regionach kraju. Dla mnie, budynki i budowle z kamienia wapiennego najpi\u0119kniej wygl\u0105daj\u0105 na obszarze Jury Krakowsko-Cz\u0119stochowskiej, wpisuj\u0105c si\u0119 w krajobraz wapiennych ska\u0142, zanurzonych w jurajskiej zieleni, kontrastuj\u0105cych z kolorami jesieni, otulonych biel\u0105 zimy. <\/p>\n\n\n\n

Architektura harmonizuje z otoczeniem i uzupe\u0142nia naturalny krajobraz. \u015aredniowieczne warownie, stra\u017cnice i zamki, ko\u015bcio\u0142y i kapliczki, zabudowa osadnicza z budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi,  obiekty przemys\u0142owe, budynki osiedli robotniczych, mury obronne, ogrodzenia, mury oporowe i inne liczne przyk\u0142ady ciekawej architektury. Ceg\u0142a i drewno uzupe\u0142niaj\u0105 kamienne mury tworz\u0105c ciekawe kompozycje architektoniczne. Kamie\u0144 wapienny to nie tylko materia\u0142 konstrukcyjny, ale r\u00f3wnie\u017c dekoracyjny, s\u0142u\u017c\u0105cy jako ok\u0142adzina elewacji, jako materia\u0142 licznych detali architektonicznych. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 architektury z kamienia wapiennego to architektura rodzima, tworzona przez miejscowych rzemie\u015blnik\u00f3w. Ich umiej\u0119tno\u015bci i fantazja s\u0142u\u017cy\u0142y  nie tylko funkcjom obiektu, ale cz\u0119sto podkre\u015bla\u0142y indywidualno\u015b\u0107 wykonawcy.  <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fot. Janusz Wojcieszak z cyklu Znikaj\u0105ce mury \u2013 kamie\u0144 wapienny<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Jurajska architektura interesuje mnie od dawna. Na prze\u0142omie lat 2014\/2015 wykona\u0142em pierwsz\u0105 seri\u0119 zdj\u0119\u0107, w kolorze i za pomoc\u0105 aparatu cyfrowego.Temat interesuje mnie i wci\u0105ga nadal, kusi potrzeb\u0105 dokumentowania z powodu obserwowanych zmian jakie zachodz\u0105. Wapienna architektura znika z krajobrazu. Budynki i budowle s\u0105 tynkowane, os\u0142aniane sidingiem, ocieplane styropianem. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 z nich, nie zamieszkiwana, nie eksploatowana, rozpada si\u0119, tworz\u0105c ruiny, zarastane z czasem przez ro\u015blinno\u015b\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 kamiennych obiekt\u00f3w jest burzona i znika bezpowrotnie. Krajobraz Jury zmienia si\u0119 nieustannie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fot. Janusz Wojcieszak z cyklu Znikaj\u0105ce mury \u2013 kamie\u0144 wapienny<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dokumentuj\u0119 zatem istniej\u0105ce jeszcze budynki i budowle, tym razem z pomoc\u0105 kamery wielkoformatowej 4×5 cala na czarno-bia\u0142ych materia\u0142ach analogowych. Wyszukuj\u0119 w terenie interesuj\u0105ce obiekty oraz ich ruiny, staram si\u0119 fotografowa\u0107 w specyficznych warunkach pogodowych (deszcz, \u015bnieg,wiatr, etc.), czasami pr\u00f3buj\u0105c spojrze\u0107 oczami \u201einnego\u201d, np. fotografuj\u0105c w podczerwieni. Por\u00f3wnuj\u0119 zmiany wygl\u0105du obiekt\u00f3w w zale\u017cno\u015bci od pogody i zastosowanego filmu.<\/p>\n\n\n\n

Fotografowanie znikaj\u0105cych mur\u00f3w wzbudza we mnie poczucie straty, sprzeciw i niezrozumienie powod\u00f3w dla kt\u00f3rych nie staramy si\u0119 zachowa\u0107 architektonicznego dziedzictwa. Do\u015bwiadczy\u0142em bezsensownego niszczenia architektury przemys\u0142owej na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku, gdzie burzono ciekawe architektonicznie obiekty dawnych zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych. Na szcz\u0119\u015bcie zostaj\u0105 fotografie tych obiekt\u00f3w, gdy\u017c wielu fotograf\u00f3w dokumentuje rzeczywisto\u015b\u0107. Mam w tym r\u00f3wnie\u017c niewielki udzia\u0142. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fot. Janusz Wojcieszak z cyklu Znikaj\u0105ce mury \u2013 kamie\u0144 wapienny<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Konstatacja, \u017ce znikania obiekt\u00f3w w czasie i przestrzeni nie da si\u0119 powstrzyma\u0107 wyzwala we mnie potrzeb\u0119 dokumentalnego podej\u015bcia, kojarz\u0105cego si\u0119 z estetyk\u0105 zwan\u0105 \u201edeadpan\u201d (s\u0142owo t\u0142umaczone jest na j\u0119zyk polski na r\u00f3\u017cne sposoby, jako estetyka bezemocjonalna, fotografia nudna, fotografia \u201ezero\u201d, fotografia bezstylowa, fotografia cicha i spokojna, itp.), oznacza te\u017c, \u017ce musz\u0119 pozby\u0107 si\u0119 w\u0142asnych emocji na rzecz pr\u00f3by obiektywnego przedstawiania rzeczywisto\u015bci, co oczywi\u015bcie nie uniewa\u017cnia autorskiego jej przedstawienia. <\/p>\n\n\n\n

Samo s\u0142owo \u201edeadpan\u201d oznaczaj\u0105ce martw\u0105 (pokerow\u0105) twarz, stosowane jest do opisu ludzkich dzia\u0142a\u0144 w sporcie czy w sztuce (film, teatr) od ponad 100 lat. Nie wiadomo kto pierwszy u\u017cy\u0142 tego okre\u015blenia w odniesieniu do fotografii, ale prawdopodobnie dotyczy\u0142o to fotografii Edwarda Rusha czy Lewis\u2019a Baltza. Dla wi\u0119kszo\u015bci z nas poj\u0119cie to kojarzy si\u0119 jednak z fotografiami ma\u0142\u017ce\u0144stwa Bernd i Hilla Becher. Ich uczniowie z Akademii Sztuki w Duesseldorfie  rozwin\u0119li tego rodzaju estetyk\u0119, ka\u017cdy na w\u0142asny spos\u00f3b. Charlotte Cotton w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eFotografia jako sztuka wsp\u00f3\u0142czesna\u201d omawia i podaje liczne przyk\u0142ady realizacji estetyki deadpan przez szerokie grono tw\u00f3rc\u00f3w. Temat estetyki deadpan jest interesuj\u0105cy i zajmuj\u0105cy wsp\u00f3\u0142czesnych krytyk\u00f3w i tw\u00f3rc\u00f3w. W internecie znale\u017a\u0107 mo\u017cna wiele aktualnych tekst\u00f3w po\u015bwi\u0119conych tej estetyce, prac licencjackich, doktorskich, opracowa\u0144 publicystycznych (Marcin Klimek, Jan Rogalo, Anna Carey, Wiktoria Musk, Peter Lan\u010dari\u010da i inni). Spotka\u0142em nawet twierdzenie, \u017ce w estetyce tej wykonywana jest zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnych fotografii prezentowanych w galeriach i muzeach (Mark Durden).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fot. Janusz Wojcieszak z cyklu Znikaj\u0105ce mury \u2013 kamie\u0144 wapienny<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dla mnie osobi\u015bcie estetyka deadpan to zwyk\u0142a fotografia pozbawiona artystycznej przesady, sentymentu i subiektywizmu. Estetyka, pozwalaj\u0105ca podj\u0105\u0107 skromny temat (mur\u00f3w z kamienia wapiennego) w zwyk\u0142y spos\u00f3b, poprzez pokazanie aktualnej rzeczywisto\u015bci, pozwalaj\u0105ca zada\u0107 pytania zwykle niezauwa\u017cane (dlaczego te mury znikaj\u0105). Wa\u017cn\u0105 dla mnie cech\u0105 takiej fotografii jest jej wielka przejrzysto\u015b\u0107 i szczeg\u00f3\u0142owo\u015b\u0107, dzi\u0119ki kt\u00f3rej odbiorca mo\u017ce z ciekawo\u015bci\u0105 i samodzielnie zbada\u0107 jak si\u0119 maj\u0105 przedstawione na fotografii rzeczy. Szczeg\u00f3lnie, je\u017celi fotografia jest w du\u017cym rozmiarze i szczeg\u00f3\u0142y s\u0105 wyra\u017anie widoczne. U\u017cycie wielkoformatowej kamery ma wi\u0119c swoje uzasadnienie. Pr\u00f3ba obiektywnego przedstawienia rzeczywisto\u015bci jest dla mnie pytaniem o to, czy obiektywizm jest zauwa\u017calny w \u015bwietle poranka, w dzie\u0144 pochmurny czy w pe\u0142nym \u015bwietle po\u0142udniowego s\u0142o\u0144ca. Jaki wp\u0142yw na obiektywne postrzeganie maj\u0105 warunki pogodowe? Wapienny mur inaczej wygl\u0105da zmoczony ulewnym deszczem, inaczej pokryty szronem siarczystego mrozu, inaczej, gdy jest zupe\u0142nie suchy… i kt\u00f3ry z tych obraz\u00f3w jest obiektywny, i kt\u00f3ry chcia\u0142bym przedstawi\u0107 odbiorcy, aby wzbudzi\u0107 w nim emocje, nie sugeruj\u0105c w\u0142asnych. Czy odrzucenie koloru, na rzecz fotografii czarno-bia\u0142ej przybli\u017cy mnie do obiektywno\u015bci? Czy zastosowanie fotografii w podczerwieni, promieniowania niedost\u0119pnego ludzkiemu wzrokowi, przedstawi inny \u015bwiat, bardziej obiektywny, czy tylko b\u0119dzie to niepotrzebnym estetyzowaniem fotografii? Chcia\u0142bym, aby tworzony zestaw fotografii nie by\u0142 odczytywany wy\u0142\u0105cznie jako cykl (typologiczna seria) lecz, aby ka\u017cda fotografia mog\u0142a by\u0107 odr\u0119bn\u0105 opowie\u015bci\u0105, histori\u0105 przedstawianego obiektu. <\/p>\n\n\n\n

W roku 2023 w ramach stypendium tw\u00f3rczego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego realizuj\u0119 projekt pod tytu\u0142em \u201eZnikaj\u0105ce mury \u2013 kamie\u0144 wapienny\u201d. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Z pewno\u015bci\u0105 ostatecznie i w spos\u00f3b tw\u00f3rczy, rozstrzygn\u0119 wszystkie nurtuj\u0105ce mnie pytania. <\/p>\n\n\n\n

Projekt trwa.<\/p>\n\n\n\n

Janusz Wojcieszak<\/strong>\u00a0(ur. w\u00a01950<\/a>)\u00a0\u2013 polski artysta fotograf, uhonorowany tytu\u0142em Artiste\u00a0FIAP<\/a>(AFIAP) oraz Excellence FIAP (EFIAP). Cz\u0142onek nadzwyczajny\u00a0Fotoklubu Rzeczypospolitej Polskiej<\/a>. Cz\u0142onek Okr\u0119gu \u015al\u0105skiego\u00a0Zwi\u0105zku Polskich Artyst\u00f3w Fotografik\u00f3w<\/a>. Cz\u0142onek Okr\u0119gu \u015al\u0105skiego\u00a0Zwi\u0105zku Polskich Fotograf\u00f3w Przyrody<\/a>. M<\/a><\/a>ieszka i pracuje w\u00a0Mys\u0142owicach<\/a>, fotografuje od 1965 roku. W latach 70. XX wieku wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z czasopismami studenckimi (technicznymi), jako fotoreporter. G\u0142\u00f3wnie fotografuje krajobraz, pejza\u017c, przyrod\u0119, architektur\u0119. Jest wsp\u00f3\u0142organizatorem i uczestnikiem wielu (g\u0142\u00f3wnie przyrodniczych) plener\u00f3w fotograficznych. W 2007 roku zosta\u0142 przyj\u0119ty w poczet cz\u0142onk\u00f3w Zwi\u0105zku Polskich Fotograf\u00f3w Przyrody (legitymacja nr 3024), gdzie obecnie jest cz\u0142onkiem Komisji Rewizyjnej Okr\u0119gu \u015al\u0105skiego[4]<\/a>[7]<\/a><\/sup>. W 2016 roku zosta\u0142 cz\u0142onkiem Okr\u0119gu \u015al\u0105skiego Zwi\u0105zku Polskich Artyst\u00f3w Fotografik\u00f3w (legitymacja nr 1166).\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Janusz Wojcieszak jest autorem i wsp\u00f3\u0142autorem wielu wystaw fotograficznych; indywidualnych, zbiorowych, poplenerowych, pokonkursowych. Bra\u0142 aktywny udzia\u0142 w Mi\u0119dzynarodowych Salonach Fotograficznych, (m.in.) organizowanych pod patronatem FIAP, zdobywaj\u0105c wiele medali, nagr\u00f3d, wyr\u00f3\u017cnie\u0144, dyplom\u00f3w, nominacji do nagr\u00f3d i list\u00f3w gratulacyjnych. Pok\u0142osiem udzia\u0142u w Mi\u0119dzynarodowych Salonach Fotograficznych (pod patronatem FIAP) by\u0142o przyznanie mu (w 2015 roku) tytu\u0142u honorowego Artiste FIAP (AFIAP) oraz (w\u00a02017\u00a0roku) tytu\u0142u Excellence FIAP (EFIAP) \u2013 tytu\u0142\u00f3w nadanych przez\u00a0Mi\u0119dzynarodow\u0105 Federacj\u0119 Sztuki Fotograficznej<\/a>\u00a0FIAP, z siedzib\u0105 w\u00a0Luksemburgu<\/a>. (Wikipedia)<\/p>\n\n\n

\n\n\t\n\t
\n\t\t
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fot. Janusz Wojcieszak z cyklu Znikaj\u0105ce mury \u2013 kamie\u0144 wapienny<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\t\t\n\t<\/div>\n\n\t\n\t\n\t