{"id":21306,"date":"2023-01-14T15:11:31","date_gmt":"2023-01-14T14:11:31","guid":{"rendered":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/?p=21306"},"modified":"2023-01-14T17:11:06","modified_gmt":"2023-01-14T16:11:06","slug":"vii-symfonia-dzwieki-milosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/vii-symfonia-dzwieki-milosci\/","title":{"rendered":"Symphony No. 7. Sounds of Love."},"content":{"rendered":"\n

Pytasz, co w moim \u017cyciu z wszystkich rzecz\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105,
Powiem ci: \u015bmier\u0107 i mi\u0142o\u015b\u0107- obydwie zar\u00f3wno.
Jednej si\u0119 oczu czarnych, drugiej- modrych boj\u0119.
Te dwie s\u0105 me mi\u0142o\u015bci i dwie \u015bmierci moje.<\/em><\/p>\n\n\n\n

– Jan Lecho\u0144<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n

kolory bledn\u0105
symfonie cichn\u0105 s\u0142ycha\u0107 dzwony

<\/em><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\"\"
radujmy serca
nie naruszaj\u0105c zw\u0105tpienia <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Otwieramy ksi\u0105\u017ck\u0119 i patrzymy na jej pierwsze stronice. Widzimy rozrzucone na pod\u0142odze zatrzymane w czasie obrazy. Zapiski z bardzo d\u0142ugiego \u017cycia. Tadeusza tam nie ma. Jest na kolejnym zdj\u0119ciu, ca\u0142kiem sam, w purpurowym pokoju, w kt\u00f3rym \u201ekolory bledn\u0105, symfonie cichn\u0105 [\u2026] s\u0142ycha\u0107 dzwony\u201d. Spogl\u0105da w stron\u0119 okna. Czy w jego pami\u0119ci wybrzmiewa tytu\u0142owa VII Symfonia<\/em>? Wspomina czy mo\u017ce wybiega w przysz\u0142o\u015b\u0107? Tamara Pie\u0144ko, autorka niezwykle intymnych portret\u00f3w artysty, umo\u017cliwia nam towarzyszenie w jego zatrzymaniu, oddzielno\u015bci i t\u0119sknocie. Fotografie dope\u0142niaj\u0105 wiersze Tadeusza skierowane do nieznanej kobiety. To s\u0142owa ,,za wcze\u015bnie urodzonego”, by doczeka\u0107 jakiegokolwiek ukojenia przy niej.<\/p>\n\n\n\n

W trakcie stanu wojennego, w 1982 roku, Tadeusz Rolke po rozstaniu ze swoj\u0105 partnerk\u0105 tworzy cykl zatytu\u0142owany \u201eBeatrycze\u201d. Wspominaj\u0105c go w jednej z naszych prywatnych rozm\u00f3w, przywo\u0142uje cytat z wiersza \u201eSpotkanie\u201d Jana Lechonia. Bohater tego utworu, Dante Alighieri, zwraca si\u0119 do podmiotu lirycznego takimi oto s\u0142owami: \u201eNie ma nieba i ziemi, otch\u0142ani, ni piek\u0142a. Jest tylko Beatrycze. I w\u0142a\u015bnie jej nie ma\u201d. Dwa ostatnie zdania staj\u0105 si\u0119 mottem wspomnianego cyklu. Tym samym Tadeusz do\u0142\u0105cza do m\u0119skiego korowodu tych, kt\u00f3rzy p\u0142yn\u0105 wraz z nurtem niespe\u0142nionej mi\u0142o\u015bci\u2026O niej i dla niej pisze dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119cioparoletni artysta swoje haiku, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w \u201eVII Symfonii. D\u017awi\u0119kach mi\u0142o\u015bci\u201d. Ten g\u0142\u00f3d wydaje si\u0119 by\u0107 sta\u0142ym elementem jego artystycznej i osobistej to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
muzyka szaleje
raz milczy raz krzyczy
o nas
sprawdza mi\u0142o\u015b\u0107<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/a><\/p>\n\n\n\n

Beatrycze Tadeusza Rolke, sprzed czterdziestu lat, to kobieta bez twarzy, pozbawiona to\u017csamo\u015bci: naga, z opask\u0105 na oczach i bia\u0142ymi skarpetkami na nogach. By\u0142a wyobra\u017ceniem, symbolem i m\u0119sk\u0105 projekcj\u0105 bli\u017cej nieokre\u015blonej idei kobiety wpisanej w ko\u0144c\u00f3wk\u0119 XX wieku. Kobiety uprzedmiotowionej i metafizycznej zarazem, wy\u0142aniaj\u0105cej si\u0119 ze \u015bwiata za \u201e\u015bcian\u0105 bez drzwi\u201d, jak to okre\u015bli\u0142 w jednym ze swoich wierszy Tadeusz. Za jej po\u015brednictwem przywo\u0142ywa\u0142 ten rodzaj mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra karmi si\u0119 przelotnym spojrzeniem i bole\u015bnie przed\u0142u\u017can\u0105 t\u0119sknot\u0105, takiej, kt\u00f3ra ostatecznie staje si\u0119 esencj\u0105 po\u017c\u0105dania czyjej\u015b obecno\u015bci oraz cielesno\u015bci i \u017cycia jako takiego.<\/p>\n\n\n\n

Beatrycze Dantego oprowadza poet\u0119 po raju, do kt\u00f3rego trafia tu\u017c po bezpo\u015brednim do\u015bwiadczeniu straszliwych obraz\u00f3w piek\u0142a i czy\u015b\u0107ca. Nie zapyta\u0142am Tadeusza, czy w jego dawnym cyklu obrazuj\u0105cym odreagowanie cierpienia i mi\u0142osnej straty r\u00f3wnie\u017c nale\u017ca\u0142oby si\u0119 doszukiwa\u0107 metafory jego dzieci\u0144stwa, tak bardzo naznaczonego traum\u0105 wojny. Wszak nie spos\u00f3b wyzby\u0107 si\u0119 takiej my\u015bli, kiedy zna si\u0119 cho\u0107by pobie\u017cnie \u017cyciorys tego artysty. Ile jest w tej t\u0119sknocie za ide\u0105 kobiety dzieci\u0119cego pragnienia zespolenia si\u0119 z matk\u0105 i potrzeby odzyskania tak wcze\u015bnie utraconego poczucia bezpiecze\u0144stwa? Ile w niej ch\u0142opi\u0119cego g\u0142odu bezwarunkowego zachwytu i akceptacji ze strony innych, a ile czystego, wype\u0142niaj\u0105cego ka\u017cd\u0105 kom\u00f3rk\u0119 cia\u0142a po\u017c\u0105dania, kt\u00f3re samo w sobie staje si\u0119 celem? Na te pytania jedynie bohater \u201eVII Symfonii. D\u017awi\u0119k\u00f3w mi\u0142o\u015bci\u201d zna odpowied\u017a.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
blisko\u015b\u0107 spad\u0142a
z kosmosu<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u201eVII Symfonia. D\u017awi\u0119ki mi\u0142o\u015bci\u201d, kt\u00f3r\u0105 od cyklu \u201eBeatrycze\u201d dzieli czterdzie\u015bci lat, przynosi now\u0105 perspektyw\u0119. Naga kochanka w bia\u0142ych skarpetkach przeistacza si\u0119 w kobiet\u0119 z podw\u00f3rka pami\u0119ci, kt\u00f3rej obraz rozmywa si\u0119 i powoli ga\u015bnie, podobnie jak my znikamy z tego \u015bwiata. Role si\u0119 odwracaj\u0105. W tym wsp\u00f3\u0142czesnym projekcie to ON poddaje si\u0119 cudzemu spojrzeniu. Fotograf, zakochany m\u0119\u017cczyzna, pogubiony ch\u0142opiec i stary, do\u015bwiadczony przez \u017cycie cz\u0142owiek pojawiaj\u0105 si\u0119 przed obiektywem aparatu, za kt\u00f3rym stoi kobieta. Artystka Tamara Pie\u0144ko buduje relacj\u0119, w kt\u00f3rej Tadeusz nie jest obiektem czy przedmiotem, kim\u015b bez osobowo\u015bci i twarzy. Nie jest r\u00f3wnie\u017c ide\u0105. To cz\u0142owiek z krwi i ko\u015bci, podmiot do\u015bwiadczaj\u0105cy w\u0142asnej niekompletno\u015bci, cielesnej s\u0142abo\u015bci i zm\u0119czenia, m\u0119\u017cczyzna obna\u017caj\u0105cy swoje poczucie niespe\u0142nienia i samotno\u015b\u0107. Ten zbi\u00f3r fotografii uk\u0142ada si\u0119 w swego rodzaju zbiorczy portret niedoko\u0144czony, kt\u00f3ry przez ponad trzy lata \u2013 bo tyle trwa\u0142 proces tw\u00f3rczy \u2013tu\u017c przed jej oczami wy\u0142ania\u0142 si\u0119 do istnienia. Autorka zdj\u0119\u0107 towarzyszy Tadeuszowi w jego rozpaczy, staje si\u0119 jego powiernic\u0105 i towarzyszk\u0105 w oczekiwaniu na mi\u0142o\u015b\u0107. Nie us\u0142yszymy w tej opowie\u015bci cykania zegara w ciasnym, dusznym pokoju, zobaczymy za to otwarte przestrzenie wype\u0142nione krwistoczerwonym \u015bwiat\u0142em i ekstatyczn\u0105 muzyk\u0105 – a wszystko to wiecznie \u017cywe, nie podlegaj\u0105ce up\u0142ywowi czasu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
przebrany za kogo\u015b dalej t\u0119skni\u0142<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Trzymamy w r\u0119kach album, kt\u00f3ry, czy tego chcemy, czy nie, przywo\u0142uje nasze w\u0142asne prze\u017cycia zwi\u0105zane z tematem przemijania i brakiem spe\u0142nienia. Za po\u015brednictwem portret\u00f3w stanowi\u0105cych zapis twarzy i postaci ponad dziewi\u0119\u0107dziesi\u0119cioletniego Tadeusza oraz jego liryk\u00f3w ta t\u0119sknota nabiera szczeg\u00f3lnej mocy. W tych zdj\u0119ciach nie ma nic z voyeuryzmu, poniewa\u017c Tamara nie podgl\u0105da Tadeusza, lecz jest jego cieniem, Obecno\u015bci\u0105 tu\u017c przy jego Obecno\u015bci, towarzyszk\u0105 w trwaniu i nieko\u0144cz\u0105cym si\u0119 oczekiwaniu na spe\u0142nienie.<\/p>\n\n\n\n

Widziany przez obiektyw Tamary Tadeusz jest sam: zamy\u015blony i zanurzony w autorefleksji, dotykaj\u0105cy przedmiot\u00f3w, mierz\u0105cy si\u0119 z w\u0142asn\u0105 staro\u015bci\u0105. Tylko na dw\u00f3ch zdj\u0119ciach wida\u0107 kobiet\u0119, kt\u00f3rej stopy artysta tuli i ca\u0142uje. Nagie stopy, bez bia\u0142ych skarpetek\u2026 Tadeusz dobrowolnie z pozycji obserwatora obiektu na chwil\u0119 przemienia si\u0119 w obiekt pragn\u0105cy. Jest niczym Bruno Schultz na swoim autobiograficznym rysunku z lat trzydziestych XX w. zatytu\u0142owanym \u201eKobieta na tapczanie i kl\u0119cz\u0105cy m\u0119\u017cczyzna\u201d, kt\u00f3ry myje jej stopy. Trwa w swoim oddaniu, bezkompromisowo i szczerze. Jego adoracja jest jawna – nie potrzebuje \u017cadnych zapo\u015brednicze\u0144. Jest tym, kt\u00f3ry \u201ekocha\u0142 pi\u0119<\/a>kno\u015bci cierpi\u0105co dla bog\u00f3w[1]<\/a> \u201d, jak pisze w swoim \u201eEpitafium\u201d. Co znaczy, \u017ce kocha dla bog\u00f3w? Kim oni s\u0105? Skoro zostali zapisani ma\u0142\u0105 liter\u0105 i w liczbie mnogiej, mo\u017ce ma na my\u015bli tych z greckiego panteonu, rezyduj\u0105cych gdzie\u015b w zakamarkach naszej genetycznej pami\u0119ci? Kiedy si\u0119gniemy do \u017ar\u00f3de\u0142, przypomnimy sobie, \u017ce staro\u017cytny Eros mia\u0142 bosk\u0105 moc budzenia Psyche z u\u015bpienia, a z ich zwi\u0105zku narodzi\u0142a si\u0119 Hedone – bogini rozkoszy\u2026Przywo\u0142any wi\u0119c zostaje odwieczny motyw po\u017c\u0105dania jako nap\u0119du do \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\"\"
bolesny paradoks<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Ta \u015bcie\u017cka mo\u017ce nas bezpo\u015brednio doprowadzi\u0107 do VII Symfonii<\/em> Beethovena, kt\u00f3ra stanowi dla Tadeusza metafor\u0119 niespe\u0142nionej mi\u0142o\u015bci. Sam Beethoven wspomina\u0142, \u017ce inspiracj\u0105 do tego utworu by\u0142y rzymskie bachanalia \u2013 wszak muzyka podobnie jak wino staje si\u0119 \u015brodkiem duchowego upojenia. Ryszard Wagner okre\u015bli\u0142 VII Symfoni\u0119 <\/em>jako \u201eapoteoz\u0119 ta\u0144ca\u201d. To muzyka, kt\u00f3ra doprowadza do zespolenia cia\u0142a i umys\u0142u, a tym samym umo\u017cliwia pe\u0142ni\u0119 do\u015bwiadczania.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142granie VII Symfonii<\/em> z tematem przewodnim tego albumu staje si\u0119 jeszcze bardziej namacalne, kiedy przypomnimy sobie, \u017ce Beethoven -pono\u0107 ponury, wr\u0119cz mrukliwy z natury – notorycznie si\u0119 w kim\u015b zakochiwa\u0142 i a\u017c do \u015bmierci towarzyszy\u0142 mu obraz \u201ewiecznej kochanki\u201d. Nie wiem, czy Tadeusz o tym wiedzia\u0142, kiedy pewnego s\u0142onecznego dnia we Francji us\u0142ysza\u0142 t\u0119 t\u0119sknot\u0119 w jego muzyce. Dog\u0142\u0119bnie wybrzmia\u0142a ona w jego duszy, w chwili kiedy wygl\u0105daj\u0105c przez okno, dostrzeg\u0142 znikaj\u0105cy w w\u0105skiej uliczce zarys sylwetki swojej Beatrycze\u2026 To ciekawe, \u017ce artysta, kt\u00f3ry przez ca\u0142e \u017cycie pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 obrazem, u\u017cy\u0142 muzyki do opisu stan\u00f3w swojej duszy. Tamara Pie\u0144ko prze\u0142o\u017cy\u0142a te uczucia i impresje na j\u0119zyk fotografii, tworz\u0105c zjawiskowe portrety Tadeusza zanurzonego we w\u0142asnej fantasmagorii \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
uroczo nie\u015bmia\u0142a dotkn\u0119\u0142a r\u0119ki <\/em>
szcz\u0119\u015bliwiec<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/a><\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n

principia nietykalne
wszystkie wyj\u0105tki wstrzymane<\/em><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\"\"
za wcze\u015bnie urodzony na szale\u0144stwa z twoich ust<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
film bunuela pi\u0119kno\u015b\u0107 dnia
marz\u0119 o pi\u0119kno\u015bci nocy z tob\u0105<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
naiwne nadzieje schodz\u0105 z niebios
a to \u015bciana p\u0142aczu<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\"\"
wzrok kieruj\u0119 w kosmos
tam jeste\u015b ty
mi\u0142o\u015b\u0107<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"
dotkni\u0119cie po rozstaniu
inaczej schizofrenia<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\"\"
mi\u0142o\u015b\u0107 bezsilna
okrutna
krew protestuj<\/em>e<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n
\n\n\t\n\t
\n\t\t
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"stan\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\t\t\n\t<\/div>\n\n\t\n\t\n\t