{"id":19145,"date":"2022-09-19T15:07:59","date_gmt":"2022-09-19T13:07:59","guid":{"rendered":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/?p=19145"},"modified":"2022-09-26T18:28:46","modified_gmt":"2022-09-26T16:28:46","slug":"pencil-of-light-opowiesc-w-obrazach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/pencil-of-light-opowiesc-w-obrazach\/","title":{"rendered":"Pencil of light - a story in pictures"},"content":{"rendered":"\n

Nawet pusty krajobraz pe\u0142en jest dla mnie niejasnych obecno\u015bci, w\u0142a\u015bciwie krajobraz nie mo\u017ce by\u0107 pusty, zawsze przybiera form\u0119. Kiedy wychodz\u0119 naprzeciw przestrzeni, to jednocze\u015bnie w niej jestem, a kiedy pozostaj\u0119 z ni\u0105 sam na sam, b\u0119d\u0105c jak medium, wyczuwam delikatne wibracje, to pustka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Marek Noniewicz, Skrzetusko skwer przy Zespole Szk\u00f3\u0142 Budowlanych, Bydgoszcz, 2004 (teraz zmieniony)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

\u201eMaszyny do mieszkania\u201d i place zabaw ze stali, \u015bcie\u017cki na skr\u00f3ty wydeptane w trawnikach przez spontanicznych planist\u00f3w, klepsydry piaskownic, \u0142awki i szcz\u0105tkowa ziele\u0144 skarla\u0142a z niedostatku \u015bwiat\u0142a. Ostatnie topole, jak \u017cywe pomniki epoki szybkiego wzrostu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Marek Noniewicz, Bartodzieje, na drugim planie za placem zabaw widok na bloki przy \u017bmudzkiej, Bydgoszcz. W pierwszym z nich, na IX pi\u0119trze mieszka\u0142em, 2005<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Taka przestrze\u0144 jest troch\u0119 jak to XIX-wieczne lustro po babci, kt\u00f3re w\u0119druje ze mn\u0105 z mieszkania do mieszkania, lekko ju\u017c zmatowia\u0142e, jakby powtarzanie wizerunk\u00f3w zu\u017cywa\u0142o je, jakby wype\u0142niaj\u0105ce je obecno\u015bci nawarstwia\u0142y si\u0119 i zag\u0119szcza\u0142y, czyni\u0105c obraz chwili tak wieloznacznym, \u017ce prawie nieczytelnym.<\/p>\n\n\n\n

Kiedy naciskam migawk\u0119 aparatu rozpoczyna si\u0119 dziwny proces, jakbym przekre\u015bla\u0142 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 str\u0105caj\u0105c j\u0105 w przepa\u015b\u0107 nieko\u0144cz\u0105cego si\u0119 trwania. W samym tym ge\u015bcie zawiera si\u0119 pocz\u0105tek i jaki\u015b niewyobra\u017calny koniec, uniewa\u017cnienie czasu i przestrzeni. \u015awiat\u0142o tchn\u0119\u0142o ju\u017c energi\u0119 w kryszta\u0142y srebra, obraz utajony o\u017cy\u0142, to pocz\u0105tek historii nieodwracalnie zapisanej w negatywie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Marek Noniewicz, Widok na okno na \u017bmudzkiej 19, Bydgoszcz, 2012<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Sk\u0105d bierze si\u0119 to nieodparte wra\u017cenie, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna fotografia cz\u0119sto przypomina bardziej wiwisekcj\u0119 rzeczywisto\u015bci? Codziennie, chc\u0105c nie chc\u0105c widz\u0119 nadmiar zbytecznych obraz\u00f3w, faluj\u0105 jak krzykliwe zas\u0142ony, oddzielaj\u0105c mnie od tego, co jest stanem faktycznym i wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej. Poza \u015bcian\u0119 niech\u0119ci przechodz\u0105 jedynie te obrazy, kt\u00f3re nie s\u0105 dowodem, ale \u015bwiadectwem. \u015awiadectwo pojawia si\u0119 wraz z obecno\u015bci\u0105, uczestnictwem i uwa\u017cno\u015bci\u0105. Teraz kiedy dryfuj\u0119 po powierzchni swoich dawnych zdj\u0119\u0107, z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 proces\u00f3w kt\u00f3ra towarzyszy\u0142a ich powstaniu pozwala mi je odkrywa\u0107 na od nowa.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Marek Noniewicz, Bydgoski londynek, jedna z kamienic, Bydgoszcz, 2004 \u2013 obecnie jako jedyna nie jest ju\u017c zamieszka\u0142a<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Londynek, dzie\u0144 musia\u0142 by\u0107 d\u017cd\u017cysty kiedy rozk\u0142ada\u0142em statyw, mocuj\u0105c na nim skrzynk\u0119 aparatu. Jak zwykle czu\u0142em lekk\u0105 ekscytacj\u0119 przemieszan\u0105 z niepokojem i nie potrafi\u0142bym dzi\u015b powiedzie\u0107 co przewa\u017ca\u0142o. Kim tam by\u0142em? Podgl\u0105daczem? Flaneurem, z nieod\u0142\u0105czn\u0105 czarn\u0105 skrzynk\u0105 aparatu, t\u0105 dziwn\u0105 urn\u0105 do balsamowania czasu. Kiedy ods\u0142aniam migawk\u0119, gdy zaczyna si\u0119 proces na\u015bwietlania, czuj\u0119 jakby co\u015b wsysa\u0142o mnie do \u015brodka, przez chwil\u0119 jestem wewn\u0105trz, \u015blizgam si\u0119 po powierzchni kliszy. Uwa\u017cno\u015b\u0107 jest w celebracji, kiedy po niemal dw\u00f3ch dekadach powi\u0119kszam ten negatyw, odkrywam wewn\u0105trz p\u00f3\u0142otwartych drzwi rozmazan\u0105 sylwetk\u0119, a wi\u0119c by\u0142em obserwatorem i obserwowanym jednocze\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n

Na fotografii jest Wyspa M\u0142y\u0144ska, ale nie my\u015bla\u0142em w\u00f3wczas o samym miejscu, tak osobnym i tak odr\u0119bnym wtedy, dzi\u015b wygl\u0105daj\u0105cym zupe\u0142nie inaczej. Lustro wody i samotna \u0142awka, na kt\u00f3rej przysiad\u0142a pustka.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Marek Noniewicz, Wyspa M\u0142y\u0144ska, widok od strony Muzeum Okr\u0119gowego, Bydgoszcz, 2004<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Fotogenia miasta ukryta jest pod jego powierzchni\u0105, zrywam kolejne warstwy szukaj\u0105c stanu sprzed teraz, jakby to, co jest teraz ukrywa\u0142o nieokre\u015blon\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107, jej obraz. Nie chodzi nawet o to, co by\u0142o tu wcze\u015bniej: dom, fabryka, drzewo, plac zabaw, ale co wydarzy\u0142o si\u0119 w tej scenerii, kto si\u0119 wydarza\u0142? Pusty krajobraz jest foremk\u0105 z dzieci\u0119cej piaskownicy, zamienia piasek w rozgwiazd\u0119, albo muszelk\u0119 i wyobra\u017ania przybiera kszta\u0142t.<\/p>\n\n\n\n

Fotografia, kiedy zostawiam z boku znan\u0105 mi etymologi\u0119 i pr\u00f3buj\u0119 szuka\u0107 innego odniesienia, bli\u017cszego wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, dziel\u0119 na sylaby wyraz fo-to-gra-fia i zatrzymuj\u0119 si\u0119 na dw\u00f3ch \u015brodkowych \u201eto gra\u201d . To przede wszystkim gra z czasem, kompulsywne i nierealne pragnienie by zatrzyma\u0107. Czy rzeczywi\u015bcie nierealne?<\/p>\n\n\n\n

Zima na kraw\u0119dzi. Na kraw\u0119dzi Starego Kana\u0142u stawiam aparat, nic si\u0119 nie mo\u017ce wydarzy\u0107, nikt przypadkowy nie wejdzie w kadr, a je\u015bli nawet wejdzie rozpu\u015bci si\u0119 w czasie kilkunastu sekund na\u015bwietlania, w czasie kt\u00f3rych, wiem to na pewno, lustro wody zmatowieje odbijaj\u0105c niewyra\u017ane kszta\u0142ty czasu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Marek Noniewicz, Zima \u2013 \u015aluza nr V Czarna Droga, 2006<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

T\u0119sknota za pierwotnym krajobrazem jest utopi\u0105, \u015blady obecno\u015bci s\u0105 wsz\u0119dzie, nawet las pe\u0142en jest subtelnych znak\u00f3w, rzeka powtarza jakie\u015b szepty, urwane rozmowy, s\u0142owa i obrazy. Pusta remontowana \u015bluza wygl\u0105da jak stanowisko archeologiczne. By\u0107 mo\u017ce fotografia pojawi\u0142a si\u0119 by ukry\u0107 przed nami prawdziwy obraz, zm\u0105ci\u0107 jego znaczenie. W teatrze fotografii jej rzeczywisto\u015b\u0107 jest kurtyn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Obraz k\u0142adki na Ludwikowo pami\u0119tam nie tylko z tych fotografii, ale z kilku sytuacji pomi\u0119dzy zdj\u0119ciami. To obrazy, kt\u00f3re osadzi\u0142y si\u0119 w pami\u0119ci i p\u00f3ki co nie maj\u0105 swoich materialnych reprezentacji w postaci zdj\u0119\u0107. Spisuj\u0119 s\u0142owa zanim pojawi si\u0119 interfejs do zczytywania obraz\u00f3w z my\u015bli. S\u0142owa te\u017c s\u0105 materialne. Korow\u00f3d ludzi sunie k\u0142adk\u0105, pobrz\u0119kuj\u0105 znicze w reklam\u00f3wkach, jest wilgotno i t\u0142oczno. Ten dziwny \u0142a\u0144cuch ludzi i chryzantem unosi si\u0119 ponad torami razem z pami\u0119ci\u0105 o tych, kt\u00f3rzy odeszli, jest pierwszy listopada kt\u00f3rego\u015b tam roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Marek Noniewicz, K\u0142adka na Ludwikowo widok od ulicy Rycerskiej, Bydgoszcz, 2004 (obecnie nie istnieje)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Jak starzeje si\u0119 fotografia? Jak zu\u017cywa si\u0119 obraz? Brzegi zdj\u0119cia si\u0119 strz\u0119pi\u0105, kiedy z\u0142o\u017cymy fotografi\u0119, w miejscu zgi\u0119cia p\u0119ka cienka warstwa emulsji i powoli zaczyna odpada\u0107. Podobnie dzieje si\u0119, gdy przedrze\u0107 zdj\u0119cie. Czasem na \u017ale przechowywanym zdj\u0119ciu pojawia si\u0119 grzyb, albo ple\u015b\u0144, to \u015bwietne pod\u0142o\u017ce do innego \u017cycia. Ale obraz o\u017cywia si\u0119 te\u017c pod spojrzeniem, jest jak \u201emagiczna moneta pami\u0119ci kt\u00f3ra nigdy nie jest ta sama\u201d1<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n

Bydgoszcz 2014-2022<\/p>\n\n\n\n

1<\/sup> Pochwa\u0142a cienia J.L. Borges<\/p>\n\n\n

\n\n\t\n\t
\n\t\t
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Marek Noniewicz, Widok na tereny po zlikwidowanych ogr\u00f3dkach dzia\u0142kowych, Bydgoszcz, pierwsza dekada XXI wieku, (obecnie teren Szpitala im. Dr Jurasza) <\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Marek Noniewicz, Widok na lotnisko o zmierzchu, Bydgoszcz, pierwsza dekada XXI wieku<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Marek Noniewicz, Wysoki stan Brdy na Bulwarach Zbigniewa Urbanyiego, Bydgoszcz, pierwsza dekada XXI wieku (dzi\u015b Brda nadal p\u0142ynie)<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Marek Noniewicz, Kamienica w tle Most Uniwersytecki, Bydgoszcz, druga dekada XXI wieku, (kamienicy ju\u017c niema)<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Marek Noniewicz, Porzucony samoch\u00f3d na ty\u0142ach zak\u0142ad\u00f3w PESA, Bydgoszcz, pierwsza dekada XXI wieku (obecnie ulica Witolda Pileckiego)<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Marek Noniewicz, Entropia stadionu \u2013 osiedle Le\u015bne, Bydgoszcz, pierwsza dekada XXI wieku, (w tym miejscu obecnie znajduj\u0105 si\u0119 nowe bloki)<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Marek Noniewicz, Nieczynne przej\u015bcie dla pieszych pod wiaduktem na ulicy Grunwaldzkiej, Bydgoszcz, pierwsza dekada XXI wieku, (obecnie wiadukt po przebudowie)<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Marek Noniewicz, Uj\u0119cie na zak\u0142ady PESA z k\u0142adki na Ludwikowo, Bydgoszcz, pierwsza dekada XXI wieku, (k\u0142adka obecnie nie istnieje)<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Marek Noniewicz, Muszla koncertowa w Parku Witosa, Bydgoszcz, 2006, (znikn\u0119\u0142a)<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Marek Noniewicz, Most kolejowy na Jachcicach, widok od strony Okola, Bydgoszcz, 2005 (niemal bez zmian od 1851 roku)<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Marek Noniewicz, Zajezdnia Tramwajowa przy ulicy Zygmunta Augusta, Bydgoszcz, pierwsza dekada XXI wieku, (obecnie Jumping Park)<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\t\t\n\t<\/div>\n\n\t\n\t\n\t