{"id":18934,"date":"2022-09-09T10:57:50","date_gmt":"2022-09-09T08:57:50","guid":{"rendered":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/?p=18934"},"modified":"2022-09-09T10:57:56","modified_gmt":"2022-09-09T08:57:56","slug":"zjawy-fotografii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/zjawy-fotografii\/","title":{"rendered":"PHANTOMS OF PHOTOGRAPHY"},"content":{"rendered":"\n

Obraz fotograficzny nie jest czym\u015b wynalezionym, ale czym\u015b znalezionym<\/p>

– H. Belting<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Obrazy metafor II<\/em> \u2013 ju\u017c ten przewrotnie, aczkolwiek ex definitione skonstruowany s\u0142owny maria\u017c, s\u0142u\u017c\u0105cy za tytu\u0142 cyklu, odnosz\u0105cy si\u0119 bezpo\u015brednio do g\u0142\u00f3wnego \u017ar\u00f3d\u0142a inspiracji Autor\u00f3w wystawy \u2013 mianowicie do ksi\u0105\u017cki Bernd\u2019a Stiegler\u2019a Obrazy fotografii. Album metafor fotograficznych<\/em>, wymaga chwili namys\u0142u. Bowiem ju\u017c na samym wst\u0119pie mamy do rozwa\u017cenia \u00f3w metaforyczny epitet. C\u00f3\u017c oznacza tutaj ta \u015bwiadomie zastosowana figura retoryczna w tytule wystawy, dok\u0105d nas zaprowadzi?<\/p>\n\n\n\n

Krzysztof Szlapa i Kamil Myszkowski, inicjatorzy owego theatrum przedstawie\u0144-metafor artefakt\u00f3w fotograficznych, to wyj\u0105tkowo kreatywna dw\u00f3jka artyst\u00f3w wizualnych, przyjaci\u00f3\u0142, wzajemnie si\u0119 wspieraj\u0105cych i w pewnym stopniu tw\u00f3rczo dope\u0142niaj\u0105cych. Niejednokrotnie ich artystyczne koncepcje rodzi\u0142y si\u0119, tak mo\u017cna z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 s\u0105dzi\u0107, z obop\u00f3lnej inspiracji. Wypadkow\u0105 owych wzajemnych relacji s\u0105 przemy\u015blane i dopracowane w szczeg\u00f3\u0142ach projekty. Wystawa Obrazy metafor II<\/em> prezentowana w ZPAF Galeria Katowice, to pok\u0142osie jednego z takich d\u0142ugofalowych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 artystycznych, w kt\u00f3rym Autorzy przemawiaj\u0105 \u201ewsp\u00f3lnym g\u0142osem\u201d. To ju\u017c druga ods\u0142ona prac duetu Myszkowski\/Szlapa, dotykaj\u0105ca zagadnienia metafory w fotografii. Kreatorzy wystawy postanowili ukaza\u0107 nam to, co kochaj\u0105, co jest im bardzo bliskie, z czym si\u0119 uto\u017csamiaj\u0105. Tym razem jednak poszli o krok dalej, wykraczaj\u0105c poza ksi\u0105\u017ckowe propozycje proponowane przez B. Stiegler\u2019a, rozszerzaj\u0105c i wzbogacaj\u0105c zarazem tematyk\u0119 wystawy o w\u0142asne przemy\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n

Zasadniczo, przekaz wydaje si\u0119 prosty \u2013 ca\u0142a wystawa jest po\u015bwi\u0119cona autotematyczno\u015bci dotykaj\u0105cej \u201ewewn\u0119trznego \u015bwiata fotografii\u201d \u2013 pad\u0142o w s\u0142owie otwieraj\u0105cym owo widowisko. W\u0142a\u015bnie \u2013 intermedialne przedstawienie, poniewa\u017c tw\u00f3rcy w bie\u017c\u0105cej ods\u0142onie wystawy, wychodz\u0105c poza sam obraz, poza \u201eczyst\u0105\u201d fotografi\u0119, przygotowali dla widz\u00f3w r\u00f3wnie\u017c szereg dodatkowych niespodzianek w postaci obiekt\u00f3w przestrzennych oraz zaaran\u017cowanej, wydzielonej przestrzeni-instalacji. Ca\u0142o\u015bci obrazu dope\u0142nia\u0142a specjalnie zmontowana dla cel\u00f3w tej wystawy \u015bcie\u017cka d\u017awi\u0119kowa, towarzysz\u0105ca ikonicznej kontemplacji obrazu \u2013 zwana \u201eSymfoni\u0105\u201d albo \u201eMuzyk\u0105 Fotografii\u201d. Nieskomplikowanym jednak \u2013 jak pozornie w pierwszym ogl\u0105dzie mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107 \u2013 \u00f3w przekaz nie jest. Optyka autorskiego spojrzenia, podnosz\u0105ca problematyk\u0119 wystawy, zahacza w r\u00f3wnym stopniu zar\u00f3wno o metaforyk\u0119 obrazu jak i antropologi\u0119 przedmiotu. Bowiem prezentowane eksponaty nabieraj\u0105 wymownego znaczenia symbolicznego a nawet magicznego. Staj\u0105 si\u0119 niemal\u017ce fetyszami. Wszystkie ukazane przedmioty dotyka\u0142a lub wytworzy\u0142a niegdy\u015b ludzka r\u0119ka. Teraz s\u0105 metaforami swojego poprzedniego wcielenia, swoist\u0105 inkarnacj\u0105 za \u017cycia. Ich znaczenia zintensyfikowa\u0142y si\u0119, skomasowa\u0142y. Funkcjonuj\u0105 jako no\u015bniki emocji, transfery wspomnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n

***<\/p>\n\n\n\n

Meandry i mnogo\u015b\u0107 dr\u00f3g. Niedopowiedzenia. Tajemnica. Inspiracja. To przepastny, skomplikowany labirynt medialno-mentalnych odniesie\u0144. Egzystuje on bowiem na co najmniej kilku poziomach. Pierwszy, podstawowy poziom owego labiryntu, to poziom \u201esurowego\u201d medium – fotograficznego zapisu, odwzorowania. Kolejny stopie\u0144 stanowi poziom artefaktu dzi\u0119ki medium, dla niego albo przez nie stworzonego. Wreszcie na drabinie byt\u00f3w dochodzimy do najwy\u017cszego, abstrakcyjnego poziomu, poziomu obrazu-o\u0142tarza. Mamy tutaj na my\u015bli obraz w rozumieniu obrazu mentalnego, bezpo\u015brednio sprz\u0119\u017conego z uczuciem, prze\u017cyciem, z jego wszystkimi mo\u017cliwymi modalno\u015bciami, interpretacjami, zawi\u0142o\u015bciami, aluzjami. Nie b\u0119dziemy w tym miejscu rozwa\u017ca\u0107 czy dokonywa\u0107 \u015bcis\u0142ej, bezpo\u015bredniej pr\u00f3by przyporz\u0105dkowywania ad hoc znacze\u0144 do, nazwijmy to, \u201ekatalogu odniesie\u0144\u201d, poniewa\u017c ilo\u015b\u0107 mo\u017cliwych permutacji z \u0142atwo\u015bci\u0105 przekroczy\u0142aby obj\u0119to\u015b\u0107 kr\u00f3tkiego tekstu.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Tajemnica – Obrazy metafor \u00a9 K. Myszkowski, K. Szlapa 2019 <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Labirynt – Obrazy metafor \u00a9 K. Myszkowski, K. Szlapa 2019 <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\"\"
Obiekt – Balsamowanie – Obrazy metafor \u00a9 K. Myszkowski, K. Szlapa 2019 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Prezentowane obrazy same pragn\u0105 nam opowiedzie\u0107 swoje historie. Historie \u015bwiadomie zwodnicze, wielokrotnie zap\u0119tlone, niczym niesko\u0144czona powierzchnia wst\u0119gi M\u00f6biusa, jak w grafikach Mauritsa Eschera, bo traktuj\u0105ce w sensie \u015bcis\u0142ym o samym rdzeniu, mi\u0119sie fotograficznego imaginarium. Ostatecznie wi\u0119c, widz zmuszony jest indywidualnie zmierzy\u0107 si\u0119 z problematyk\u0105 emanacji metaforycznej obrazowo\u015bci, bezpo\u015brednio na\u0144 wyzieraj\u0105cej ze \u015bcian Galerii; z jej ulokowaniem we w\u0142asnej psychice, inicjuj\u0105c w tym celu indywidualne kompetencje interpretacyjne. Zapewne inny ci\u0105g skojarze\u0144 prezentowane prace wywo\u0142aj\u0105 w umy\u015ble osoby, kt\u00f3rej z fotografi\u0105 \u201ejest po drodze\u201d a zupe\u0142nie odmienny, kt\u00f3ra takowych do\u015bwiadcze\u0144 nie posiada. Dla zasady warto doda\u0107, i\u017c w arsenale prezentowanych prac znajduj\u0105 si\u0119 bardzo r\u00f3\u017cnorodne tre\u015bciowo kompozycje, zar\u00f3wno o wyd\u017awi\u0119ku humorystycznym (Aparat penetracyjny<\/em>), jak r\u00f3wnie\u017c, na przeciwleg\u0142ym biegunie, nostalgiczno \u2013 powa\u017cnym (Pu\u0142apka spojrzenia<\/em>).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Aparat penetracyjny – Obrazy metafor \u00a9 K. Myszkowski, K. Szlapa 2019 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Pu\u0142apka spojrzenia – Obrazy metafor \u00a9 K. Myszkowski, K. Szlapa 2019 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

1.<\/p>\n\n\n\n

Przespacerujmy si\u0119 zatem po kosmosie (nie)oczywisto\u015bci fotograficznych Krzysztofa Szlapy i Kamila Myszkowskiego. Po owym nies\u0142ychanym, zdumiewaj\u0105cym laboratorium fotograficznych rzeczy odnalezionych. Konieczne przy tym b\u0119dzie, dla pewno\u015bci i wi\u0119kszego animuszu podczas w\u0119dr\u00f3wki po przepastnym labiryncie metafor i odniesie\u0144, rozwini\u0119cie sporego k\u0142\u0119bka nici Ariadny, aby nie zagubi\u0107 si\u0119 w jego czelu\u015bciach, odnale\u017a\u0107 w\u0142asn\u0105 drog\u0119. Pofolgujmy wi\u0119c wyobra\u017ani, wyruszmy wreszcie w podr\u00f3\u017c\u2026<\/p>\n\n\n\n

W pierwszej sali Galerii wzrok od razu przyci\u0105ga fotografia nazwana Mi\u0142osn\u0105 gr\u0105<\/em>. Ukazuje pi\u0119kny, wiekowy, prawdopodobnie jeszcze dziewi\u0119tnastowieczny, fotograficzny album, a wi\u0119c pochodz\u0105cy z czas\u00f3w, kt\u00f3rych pami\u0119ta\u0107 nie mo\u017cemy. To jedna z ods\u0142on-metafor \u201edopisanych\u201d niejako przez Re\u017cyser\u00f3w wystawy do w\u0142asnego repertuaru artefakt\u00f3w, nie maj\u0105ca odpowiednika w ksi\u0119dze Stiegler\u2019a.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Mi\u0142osna gra – Obrazy metafor \u00a9 K. Myszkowski, K. Szlapa 2019 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n
\n\n\t\n\t
\n\t\t
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"Obrazy\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"Obrazy\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"Obrazy\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"Obrazy\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"Obrazy\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\t\t\n\t<\/div>\n\n\t\n\t\n\t