{"id":18909,"date":"2022-09-06T18:50:36","date_gmt":"2022-09-06T16:50:36","guid":{"rendered":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/?p=18909"},"modified":"2022-09-07T09:47:15","modified_gmt":"2022-09-07T07:47:15","slug":"pawel-zak-fotografie-ktore-unikaja-slow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/pawel-zak-fotografie-ktore-unikaja-slow\/","title":{"rendered":"Pawel Zak - photographs that avoid words"},"content":{"rendered":"\n

Pawe\u0142 \u017bak nale\u017cy do grona tych fotograf\u00f3w, kt\u00f3rzy z niebywa\u0142\u0105 lekko\u015bci\u0105 potrafi\u0105 pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 tym, co starzy mistrzowie zwykli nazywa\u0107 \u201e\u015bwiat\u0142em obrazu\u201d. Wielokrotnie pokazywana i nagradzana seria jego zdj\u0119\u0107 zatytu\u0142owana \u201eOpowie\u015bci\u201d jest wymownym przyk\u0142adem wielkiej kultury wizualnej u artysty, kt\u00f3rego prace ca\u0142kowicie przynale\u017c\u0105 do najnowszych pr\u0105d\u00f3w w fotografii wsp\u00f3\u0142czesnej. \u201eOpowie\u015bci\u201d to w moim odczuciu wielowarstwowy \u201edziennik\u201d, w kt\u00f3rym nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 na siebie przynajmniej dwa \u015bwiaty: dzieci\u0119cej naiwno\u015bci i niewinno\u015bci oraz powa\u017cnie stawianych przez doros\u0142ego cz\u0142owieka pyta\u0144 o sens egzystencji jakiegokolwiek \u015bwiata w og\u00f3le. Wszystkie te obrazy mia\u0142y niewiele wsp\u00f3lnego z jakim\u015b \u015bwiatem rzeczywistym; Pawe\u0142 wprawdzie pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 opr\u00f3cz kartonu i no\u017cyczek realnymi przedmiotami, ale z perspektywy makro, kt\u00f3ra wraz z nieostro\u015bci\u0105 i cz\u0119sto g\u0142\u0119bokim, ledwie dost\u0119pnym percepcji oka cieniem, odsy\u0142a nas wprost do tajemnicy albo do ba\u015bni. Oczywi\u015bcie nigdy nie dowiemy si\u0119 do ko\u0144ca czy by\u0142a to pochwa\u0142a dzieci\u0144stwa, czy te\u017c nieodwracalny akt rozstania z nim\u2026 Tak, czy inaczej, te bajecznie barwione zdj\u0119cia wpisa\u0142y si\u0119 na trwale do mojej prywatnej historii fotografii.<\/p>\n\n\n\n

Bardzo prawdopodobne jest, \u017ce rozstanie z dzieci\u0144stwem by\u0142o wyczerpuj\u0105ce i bolesne, bo na nowe fotografie Paw\u0142a przysz\u0142o czeka\u0107 a\u017c kilka lat. Przyznam si\u0119 szczerze, \u017ce by\u0142em ca\u0142kowicie zaskoczony, kiedy Pawe\u0142 po\u0142o\u017cy\u0142 przede mn\u0105 zdj\u0119cia kwiat\u00f3w. Ale to nie kwiaty tak naprawd\u0119 zaskakiwa\u0142y, lecz wra\u017cenie, \u017ce s\u0105 to fotografie, kt\u00f3re unikaj\u0105 s\u0142\u00f3w\u2026 <\/em>St\u0105d by\u0142 ju\u017c krok tylko do my\u015bli, \u017ce obie serie fotografii Paw\u0142a \u017baka s\u0105 jak dope\u0142nienie przeciwie\u0144stw, jakie spotykamy w kosmologii chi\u0144skiej yin-yang.<\/em> T\u0119 jedno\u015b\u0107 przeciwie\u0144stw symbolizuje ko\u0142o, kt\u00f3rego po\u0142\u00f3wki, jasna i ciemna, stanowi\u0105 granic\u0119 w kszta\u0142cie litery S i symbolizuj\u0105 sob\u0105 nierozerwaln\u0105 jedni\u0119 zwan\u0105 tai-ki: \u201ewielki prapocz\u0105tek\u201d.<\/p>\n\n\n\n

KSI\u0104\u017bK\u0118 \u2013 PAWE\u0141 \u017bAK, OPOWIE\u015aCI, KROPKA 2007 MO\u017bNA KUPI\u0106 <\/a><\/p>\n\n\n\n

Opowie\u015b\u0107 to utw\u00f3r literacki o rozwini\u0119tej fabule i gaw\u0119dziarskim toku narracji. Z kolei brak s\u0142\u00f3w to cisza, definiowana brakiem wszelkich odg\u0142os\u00f3w, milczenie \u2013 przeno\u015bnie tak\u017ce spok\u00f3j i ukojenie. I to jest chyba dok\u0142adnie to, w czym si\u0119 odnalaz\u0142em ogl\u0105daj\u0105c po raz pierwszy fotografie kwiat\u00f3w. O ile wi\u0119c dziecinne \u201eOpowie\u015bci\u201d m\u00f3wi\u0105 o wzro\u015bcie i o \u017cyciu, o tyle kwiaty milcz\u0105 o sprawach przeciwnych: starzeniu,obumieraniu, a w konsekwencji o \u015bmierci. kt\u00f3r\u0105 poznajemy w ciszy i samotnie. \u201eOpowie\u015bci” pe\u0142ne byty r\u00f3\u017cnorodnych, niedefiniowalnych i raczej optymistycznych kolor\u00f3w. Zdj\u0119cia kwiat\u00f3w te\u017c nie s\u0105 monochromatyczne, z tym, \u017ce s\u0105 to barwy zaniku i zm\u0119czenia \u2013 w entropii plam i zadziwiaj\u0105cych efekt\u00f3w chemicznych. W \u201eOpowie\u015bciach\u201d problem czasu objawia\u0142 si\u0119 niemo\u017cliwo\u015bci\u0105 zdefiniowania, w jakim miejscu na osi jego nieustaj\u0105cego przep\u0142ywu sytuuje si\u0119 ich autor. Tutaj czas jest czasem materii: kwiat\u00f3w i samej fotografii. Pawe\u0142 na\u015bwietla\u0142 swoje negatywy w pracowni, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rej jak bobry pracuj\u0105 stada m\u0142ot\u00f3w pneumatycznych. Wed\u0142ug Paw\u0142a, w wyniku bardzo d\u0142ugich czas\u00f3w ekspozycji, wibracje dociera\u0142y czasem a\u017c do delikatnych kwiat\u00f3w i samej kamery i st\u0105d bierze si\u0119 widoczna czasami go\u0142ym okiem nieostro\u015b\u0107. Wed\u0142ug mnie mo\u017ce te\u017c by\u0107 i tak, \u017ce w momencie na\u015bwietlania kwiat akurat obumar\u0142 troszk\u0119 i pochyli\u0142 si\u0119 ku \u015bmierci\u2026<\/p>\n\n\n\n

Pawe\u0142 prowadzi nas tak\u017ce w inne obszary czasu przynale\u017cne chemicznej stronie fotografii, jak Ji\u0159\u00ed \u0160igut poddaje swoje papiery wielodniowym na\u015bwietleniom, tak Pawe\u0142 \u017bak wywo\u0142uje swoje odbitki w wielogodzinnych cyklach, za ka\u017cdym razem uzyskuj\u0105c niepowtarzalny, unikalny rezultat. Od strony czysto fotograficznej, a tak\u017ce chemicznej, jest to dzia\u0142anie nielogiczne i destrukcyjne. Jednocze\u015bnie jednak w ten w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b Pawe\u0142 wydoby\u0142 nieznan\u0105 twarz czasu: woln\u0105 od naszej woli sum\u0119 wzrostu i zamierania, pod kt\u00f3r\u0105 wystarczy miejsca dla ka\u017cdego ch\u0119tnego na stworzenie w\u0142asnego \u015bwiata\u2026<\/p>\n\n\n

\n\n\t\n\t
\n\t\t
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Pawe\u0142 \u017bak, Opowiesci<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Pawe\u0142 \u017bak, Opowie\u015bci, ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki z 2007<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\t\t\n\t<\/div>\n\n\t\n\t\n\t