{"id":18323,"date":"2022-08-05T12:44:03","date_gmt":"2022-08-05T10:44:03","guid":{"rendered":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/?p=18323"},"modified":"2022-08-05T12:44:06","modified_gmt":"2022-08-05T10:44:06","slug":"zakres-widzenia-zbigniewa-tomaszczuka-aneks-do-monografii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/zakres-widzenia-zbigniewa-tomaszczuka-aneks-do-monografii\/","title":{"rendered":"\"Scope of vision\" by Zbigniew Tomaszczuk - appendix to the monograph"},"content":{"rendered":"\n

Ksi\u0105\u017ck\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci Zbigniewa Tomaszczuka warszawska Akademia Sztuk Pi\u0119knych wyda\u0142a ju\u017c w 2018, ale do mnie ksi\u0105\u017cka dotar\u0142a dopiero teraz, par\u0119 dni temu, dlatego par\u0119 s\u0142\u00f3w mojego uzupe\u0142nienia mog\u0119 napisa\u0107 dopiero cztery lata po ukazaniu si\u0119 opracowania.<\/p>\n\n\n\n

Publikacja zosta\u0142a przygotowana bardzo starannie i pozwala zapozna\u0107 si\u0119 kompleksowo z dokonaniami artystycznymi profesora Tomaszczuka. Bardzo wnikliwe artyku\u0142y napisane przez czo\u0142\u00f3wk\u0119 autor\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 naukowo histori\u0105 polskiej fotografii \u2013 przypomnijmy, \u017ce zajmuje si\u0119 tym r\u00f3wnie\u017c od kilku dziesi\u0105tk\u00f3w lat sam bohater monografii \u2013 ukazuj\u0105 r\u00f3\u017cne aspekty tw\u00f3rczo\u015bci Zbyszka, wi\u0119c nie ma tutaj najmniejszej potrzeby powtarzania informacji o tym, co Tomaszczuk zrobi\u0142 w fotografii, odsy\u0142am do ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n\n\n\n

Dla porz\u0105dku wymieni\u0119 tylko autor\u00f3w i tytu\u0142y rozdzia\u0142\u00f3w: <\/p>\n\n\n\n

Andrzej P. Bator<\/strong>, Pe\u0142en zakres widzenia<\/p>\n\n\n\n

Marianna Micha\u0142owska<\/strong>, (Za)kres widzenia \u2013 fotografia jako ekspresja<\/p>\n\n\n\n

Zbigniew Tomaszczuk<\/strong>, Moje \u017cycie z fotografi\u0105 i vice versa<\/p>\n\n\n\n

El\u017cbieta \u0141ubowicz<\/strong>, Obrazy znalezione na ulicy<\/p>\n\n\n\n

Piotr Wo\u0142y\u0144ski<\/strong>, Aparat \u2013 czas – paralaksa na przyk\u0142adzie realizacji fotograficznych Zbigniewa Tomaszczuka.<\/p>\n\n\n\n

Wszystkie teksty opr\u00f3cz wersji polskiej zosta\u0142y przet\u0142umaczone na angielski, a fotografie pokazano w trzech blokach:<\/p>\n\n\n\n

FOTOGRAFIA jako dokument i komentarz spo\u0142eczny<\/p>\n\n\n\n

FOTOGRAFIA jako analizowanie znacze\u0144<\/p>\n\n\n\n

FOTOGRAFIA jako dokumentowanie \u015blad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142o\u015bci dope\u0142nia biografia oraz spis wystaw Zbigniewa Tomaszczuka. Ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna kupi\u0107 w sklepie internetowym warszawskiej Akademii \u2013 TUTAJ<\/a>, kosztuje 46,20 z\u0142.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ksi\u0105\u017ck\u0119 wyda\u0142a w 2018 Akademia Sztuk Pi\u0119knych w Warszawie, gdzie Zbigniew Tomaszczuk wyk\u0142ada Histori\u0119 fotografii<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Poznanie Zbyszka w latach 90. XX wieku nale\u017cy do tych zdarze\u0144 w moim \u017cyciu, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej okre\u015bla si\u0119 mianem znacz\u0105cych, co jednak nie oddaje w pe\u0142ni rangi tego zdarzenia. To by\u0142o co\u015b znacznie wa\u017cniejszego i wi\u0119kszego ni\u017c pocz\u0105tkowo przypuszcza\u0142em. Poznali\u015bmy si\u0119 w galerii pf w Poznaniu, kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142 jeszcze w\u00f3wczas jej za\u0142o\u017cyciel \u2013 Janusz Nowacki, druga osoba niezwykle wa\u017cna dla mnie jako fotografa. Zna\u0142em ju\u017c \u201e\u0141owc\u00f3w obraz\u00f3w\u201d Zbyszka, kt\u00f3ra to ksi\u0105\u017cka w tamtym czasie by\u0142a w naszym kraju jedynym podr\u0119cznikiem historii fotografii wsp\u00f3\u0142czesnej, wi\u0119c nie znaj\u0105c autora osobi\u015bcie przypuszcza\u0142em, \u017ce jest nim facet wynios\u0142y i pe\u0142en dystansu do zwyk\u0142ych ludzi. I wtedy w\u0142a\u015bnie, podczas spotkania u Janusza, kiedy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Zbyszek jest normalnym i bardzo kontaktowym cz\u0142owiekiem, pomy\u015bla\u0142em: kurcze, fotografowie to niezwykle sympatyczna, tw\u00f3rcza grupa ludzi, musz\u0119 pozna\u0107 ich lepiej. <\/p>\n\n\n\n

Niespe\u0142na dwa lata p\u00f3\u017aniej, kiedy spe\u0142ni\u0142em swoje wielkie marzenie o pi\u015bmie fotograficznym i za\u0142o\u017cy\u0142em \u201eKwartalnik Fotografia\u201d, Zbyszek zosta\u0142 redaktorem naczelnym. Jak to si\u0119 m\u00f3wi \u201enie by\u0142o innej opcji\u201d. Zbigniew Tomaszczuk spe\u0142nia\u0142 wszelkie kryteria: by\u0142 \u015bwietnym fotografem, dydaktykiem fotografii, kt\u00f3ry w dodatku sporo pisze i publikuje o fotografii. Jest poza tym \u0142\u0105cznikiem mi\u0119dzy star\u0105 \u201eFotografi\u0105\u201d, gdzie zamieszcza\u0142 swoje artyku\u0142y, czyli w pi\u015bmie, do kt\u00f3rego linii programowej w naszym \u201eKwartalniku\u201d chcieli\u015bmy nawi\u0105za\u0107. Tomaszczuka znali wszyscy i on zna\u0142 wszystkich. Ju\u017c w 2000 roku by\u0142 postaci\u0105 znan\u0105 i szanowan\u0105, co ju\u017c na starcie dawa\u0142o \u201eKF\u201d-owi pewien presti\u017c, a przynajmniej zainteresowanie. <\/p>\n\n\n\n

Przez najtrudniejsze trzy pierwsze lata, kiedy ani Eryk Zje\u017cd\u017ca\u0142ka, ani ja, p\u00f3\u017aniejsi naczelni, nie byli\u015bmy po prostu jeszcze wystarczaj\u0105co kompetentni, Zbigniew Tomaszczuk \u201eci\u0105gn\u0105\u0142\u201d wszystko sam. Ja by\u0142em we Wrze\u015bni, Eryk w Poznaniu w pf-ie, a Zbyszek w Warszawie. Wszystkie materia\u0142y do numeru redaktor naczelny kompletowa\u0142 u siebie, a nast\u0119pnie przyje\u017cd\u017ca\u0142 do Wrze\u015bni z p\u0142ytami CD lub orygina\u0142ami ilustracji do skanowania, makietami i tekstami, chyba jeszcze niekt\u00f3rymi na dyskietkach, a reszt\u0105 zajmowa\u0142em si\u0119 ja. Eryk mi pomaga\u0142. Zbyszek pozwala\u0142 nam te\u017c na dodawanie w\u0142asnych artyku\u0142\u00f3w lub autor\u00f3w, kt\u00f3rych sami znajdziemy. Po tygodniu, dw\u00f3ch przyje\u017cd\u017ca\u0142 do korekty, po czym numer szed\u0142 do druku w mojej drukarni we Wrze\u015bni. By\u0142 to dla mnie bardzo intensywny czas, przede wszystkim nauki, poznawania najlepszej fotografii, jaka powstawa\u0142a w naszym kraju, a tak\u017ce poza jego granicami. Zbyszek by\u0142 w tym czasie jednym z moich nauczycieli fotografii. Jego wybory, co jest dobre, wi\u0119c warte pokazania w \u201eKwartalniku\u201d, otwiera\u0142y mi g\u0142ow\u0119 na r\u00f3\u017cne koncepcje fotografii, pokazywa\u0142y, \u017ce nie ma jednej s\u0142usznej, najlepszej. I to mi zosta\u0142o do dzi\u015b: nie ma mainstreamu, nie ma awangardy, wszystko, co robi\u0105 fotografowie, jest r\u00f3wnie \u201euprawnione\u201d do istnienia, nawet to, czego mo\u017ce jeszcze nie rozumiemy. Zdarzy\u0142o si\u0119 kiedy\u015b, \u017ce wsp\u00f3lnie ogl\u0105dali\u015bmy prace, jakie wisia\u0142y w pozna\u0144skim Arsenale podczas kt\u00f3rego\u015b tam Biennale Fotografii. Nie rozumia\u0142em kompletnie jakiego\u015b zestawu, wi\u0119c zapyta\u0142em Zbyszka, o co tu chodzi, a on odpar\u0142: \u2013 Picasso na pocz\u0105tku te\u017c nikt nie rozumia\u0142, wi\u0119c nie akceptowa\u0142. <\/p>\n\n\n\n

To da\u0142o mi do my\u015blenia: tak, Zbyszek mia\u0142 racj\u0119, trzeba by\u0107 otwartym na r\u00f3\u017cne rodzaje tw\u00f3rczo\u015bci, trzeba stara\u0107 si\u0119 je zrozumie\u0107, trzeba wykona\u0107 czasem trudn\u0105 prac\u0119 my\u015blow\u0105, nie wolno si\u0119 zamyka\u0107, zasklepia\u0107. Podobnie zreszt\u0105 jest z jego w\u0142asn\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 \u2013 to nie s\u0105 \u0142adne obrazki, kt\u00f3re poza ow\u0105 pierwsz\u0105 \u201enask\u00f3rkow\u0105\u201d warstw\u0105 nie maj\u0105 niczego wi\u0119cej do przekazania. Jego fotografia, to \u201eznaki semantycznie dwuwarstwowe\u201d, kt\u00f3re opr\u00f3cz warto\u015bci czysto artystycznych, wizualnych, zawieraj\u0105 te\u017c warstw\u0119 komunikacyjn\u0105, czyli tzw. przes\u0142anie, kt\u00f3re nale\u017cy odtworzy\u0107, bo go nie wida\u0107 w zwyczajnym, powierzchownym, potocznym, bezrefleksyjnym ogl\u0105dzie. <\/p>\n\n\n\n

To by\u0142a najwa\u017cniejsza nauka, jak\u0105 w\u00f3wczas od Zbyszka odebra\u0142em i kt\u00f3r\u0105 redaguj\u0105c \u201eKF\u201d p\u00f3\u017aniej i teraz stosujemy: nie prezentujemy tylko jednego rodzaju fotografii, jeste\u015bmy otwarci na wszelkie przejawy tw\u00f3rczo\u015bci fotograficznej \u2013 nie ma fotografii lepszej i gorszej, s\u0105 tylko lepsze lub gorsze realizacje w ramach swoich koncepcji. Tak jak w muzyce, blues nie jest lepszy czy gorszy od np. opery, czy popu, s\u0105 jedynie lepsi lub gorsi bluesmani, czy jazzmani. I takie podej\u015bcie nam si\u0119 sprawdza. <\/p>\n\n\n\n

Czytaj\u0105c i ogl\u0105daj\u0105c fotografie zamieszczone w monografii \u201eZakres widzenia\u201d, przypomnia\u0142o mi si\u0119 pewne zdarzenie zwi\u0105zane z jedn\u0105 z wystaw Zbigniewa Tomaszczuka, czyli wystaw\u0105 \u201eZa(kres) widzenia\u201d w listopadzie 1998, kt\u00f3r\u0105 wiesza\u0142em z Erykiem Zje\u017cd\u017ca\u0142k\u0105 we wrzesi\u0144skim Muzeum Regionalnym im. Dzieci Wrzesi\u0144skich. Zabawy by\u0142o co nie miara, bo wiele fotografii Zbyszka wyrasta\u0142o z jego ogromnego poczucia humoru, a i wino, jakie przy tej fizycznej pracy nam towarzyszy\u0142o nie by\u0142o bez znaczenia. By\u0142o weso\u0142o\u2026 My\u015bl\u0119, \u017ce publiczna premiera tych zdj\u0119\u0107 po tylu latach ma sens, tym bardziej, \u017ce par\u0119 dni temu przypad\u0142a kolejna rocznica \u015bmierci Eryka.<\/p>\n\n\n

\n\n\t\n\t
\n\t\t
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fot. Waldemar \u015aliwczy\u0144ski, listopad 1998<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fot. Waldemar \u015aliwczy\u0144ski, listopad 1998<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fot. Waldemar \u015aliwczy\u0144ski, listopad 1998<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fot. Waldemar \u015aliwczy\u0144ski, listopad 1998, Ireneusz Zje\u017cd\u017ca\u0142ka (z lewej) i Waldemar \u015aliwczy\u0144ski<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fot. Waldemar \u015aliwczy\u0144ski, listopad 1998<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fot. Waldemar \u015aliwczy\u0144ski, listopad 1998<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fot. Waldemar \u015aliwczy\u0144ski, listopad 1998<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fot. Waldemar \u015aliwczy\u0144ski, listopad 1998<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fot. Waldemar \u015aliwczy\u0144ski, listopad 1998<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Fot. Waldemar \u015aliwczy\u0144ski, listopad 1998<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\t\t\n\t<\/div>\n\n\t\n\t\n\t