{"id":18228,"date":"2022-07-31T12:40:42","date_gmt":"2022-07-31T10:40:42","guid":{"rendered":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/?p=18228"},"modified":"2022-07-31T22:44:03","modified_gmt":"2022-07-31T20:44:03","slug":"wizualne-doswiadczenia-marty-pogorzaly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/wizualne-doswiadczenia-marty-pogorzaly\/","title":{"rendered":"Marta Pogorzala's visual experience"},"content":{"rendered":"\n

Fotografia od zawsze by\u0142a narz\u0119dziem, kt\u00f3re pozwala\u0142o cz\u0142owiekowi odkrywa\u0107. Z czasem gdy urz\u0105dzenia optyczne, w tym aparaty fotograficzne, stawa\u0142y si\u0119 coraz bardziej zaawansowane, a ich mo\u017cliwo\u015bci odkrywcze ros\u0142y nie tylko dla naukowc\u00f3w i badaczy, ale te\u017c dla tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy przejawiali naturalne cechy cz\u0142owieka, czyli ciekawo\u015b\u0107 i obserwacja. To pozwoli\u0142o poszerza\u0107 horyzonty nie tylko na polu nauki, ale i artystycznym, i sta\u0142o si\u0119 drog\u0105 dla wielu tw\u00f3rc\u00f3w eksperymentalnych.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142czesna fotografia artystyczna wydaje si\u0119 mie\u0107 jeszcze wi\u0119cej w sobie dzia\u0142a\u0144 badawczych i naukowych, poniewa\u017c otaczaj\u0105cy cz\u0142owieka \u015bwiat ca\u0142y czas zmienia si\u0119 bardzo szybko. Przez to pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe pytania, na kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 odpowiedzie\u0107 nie tylko naukowcy, ale te\u017c tw\u00f3rcy. Mimo \u017ce \u015bwiat obecny bardzo si\u0119 r\u00f3\u017cni od tego chocia\u017cby sprzed 50 lat, to jednak pewne pytania i obserwacje nieustannie nurtuj\u0105 i powracaj\u0105. Tak\u017ce odwieczna rozmowa z przesz\u0142o\u015bci\u0105 nak\u0142ada si\u0119 z czasem obecnym i nowymi zagadnieniami, na kt\u00f3re m\u0142odzi arty\u015bci, tacy jak Marta Pogorza\u0142y, podejmuj\u0105 wyzwanie i przez sw\u00f3j pryzmat pr\u00f3buj\u0105 w swoich pracach szuka\u0107 odpowiedzi, ale i pyta\u0107 odbiorc\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

Marta w swoich projektach wykorzystuje technik\u0119 z pocz\u0105tk\u00f3w fotografii, czyli kamer\u0119 otworkow\u0105, ale i wsp\u00f3\u0142czesne narz\u0119dzia, takie jak cho\u0107by kamery przemys\u0142owe i stosowane w monitoringu. \u015awiadomie wykorzystuje swoje narz\u0119dzia \u201ebadawcze\u201d w swoich projektach, zadaj\u0105c pytania o rzeczywisto\u015b\u0107 \u015bwiata jawy i sn\u00f3w. Za pomoc\u0105 fotografii otworkowych bada zjawiska \u015bwiadomo\u015bci i pod\u015bwiadomo\u015bci, kt\u00f3re kreuj\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Niejako wyci\u0105ga odrealnione obrazy ze sn\u00f3w, by ponawia\u0107 pytania o rzeczywisto\u015b\u0107 \u015bwiata. Przy pomocy wsp\u00f3\u0142czesnych technologii zag\u0142\u0119bia si\u0119 w obserwacji cz\u0142owieka i jego psychiki w nowej rzeczywisto\u015bci, jak\u0105 sta\u0142a si\u0119 dla wielu ludzi pandemia.<\/p>\n\n\n\n

O projektach Marty mo\u017cemy przeczyta\u0107:<\/p>\n\n\n\n

Do\u015bwiadczenia (nie)wyimaginowane<\/em> \u2013 Parali\u017cem przysennym nazywamy zjawisko, w trakcie kt\u00f3rego cz\u0142owiek w fazie REM (rapid eye movement) wybudza si\u0119 i prze\u017cywa niejako sen na jawie. Osoba, kt\u00f3ra go do\u015bwiadcza tak naprawd\u0119 wcale nie \u015bpi \u2013 jest OBECNA. W trakcie pora\u017cenia przysennego nast\u0119puje ca\u0142kowity bezw\u0142ad cia\u0142a, niemoc i bezradno\u015b\u0107. Wybrane wizje, czy nawet halucynacje powoduj\u0105ce zaburzenia sensoryczne materializuj\u0105 si\u0119 na oczach \u201ewidza\u201d w obrazy rzeczywiste i tr\u00f3jwymiarowe. Parali\u017c senny nadaje form\u0119 wszelkim l\u0119kom, wyobra\u017ceniom i odrzucanym tre\u015bciom pod\u015bwiadomym. Szacuje si\u0119, \u017ce wy\u017cej opisane przeze mnie do\u015bwiadczenia s\u0105 udzia\u0142em oko\u0142o 8% ca\u0142ej populacji \u015bwiata. Punktem wyj\u015bcia mojego projektu jest zwizualizowanie do\u015bwiadczenia rzeczywistego, to znaczy takiego, kt\u00f3rego nie mo\u017cna w \u017caden spos\u00f3b podwa\u017cy\u0107, poniewa\u017c jest faktem medyczno-naukowym. Ludzkie do\u015bwiadczenia i zainteresowanie psychoanaliz\u0105 sprowokowa\u0142y mnie do zadania pytania: na ile nasz \u015bwiat jest realny? Czy mo\u017cemy ufa\u0107 temu, co widzimy? Celem dzia\u0142ania artystycznego jest zakwestionowanie \u015bwiata realnego poprzez spotkanie nierealno\u015bci z codzienno\u015bci\u0105. Traktuj\u0119 wi\u0119c medium fotograficzne \u2013 ze wzgl\u0119du na jego dyskusyjn\u0105 warto\u015b\u0107 utrwalania rzeczywisto\u015bci \u2013 jako spos\u00f3b obserwacji \u015bwiat\u00f3w przeciwstawnych, lecz nak\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na siebie.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>

Przez Teleskop spojrza\u0142 na sw\u0105 Dusz\u0119.<\/p>

To, co wydawa\u0142o si\u0119 zupe\u0142nie nieregularne, zobaczy\u0142 i pokaza\u0142 jako pi\u0119kne Konstelacje: i doda\u0142 do \u015awiadomo\u015bci \u015bwiaty ukryte wewn\u0105trz \u015bwiat\u00f3w.<\/p>

– Carl Gustav Jung, Wspomnienia, sny, my\u015bli<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Marta Pogorza\u0142y, Do\u015bwiadczenia (nie)wyimaginowane<\/em>, Gallery exhibition<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Czas apokalipsy<\/em> \u2013 Celem projektu jest skomentowanie i odniesienie si\u0119 do sytuacji epidemiologicznej oraz refleksja nad kondycj\u0105 psychiczn\u0105 cz\u0142owieka znajduj\u0105cego si\u0119 w nowej rzeczywisto\u015bci. Cykl fotografii zosta\u0142 zrealizowany przy u\u017cyciu kamer drogowych na terenie Bia\u0142egostoku, dzi\u0119ki kt\u00f3rym powsta\u0142y gotowe obrazy \u2013 prosto z transmisji owych kamer w czasie rzeczywistym. Fotografie, kt\u00f3re wchodz\u0105 w sk\u0142ad projektu s\u0105 bezpo\u015bredni\u0105 stopklatk\u0105 materia\u0142u nadawanego na \u017cywo. W takiej sytuacji fotograf tworzy projekt bez u\u017cycia w\u0142asnego aparatu fotograficznego, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 elementami zastanymi w przestrzeni miejskiej, aby ukaza\u0107 surrealistyczne sytuacje. Projekt pokazuje, \u017ce by\u0107 mo\u017ce na pierwszy rzut oka niewiele si\u0119 zmieni\u0142o \u2013 nieco bardziej puste ulice, cz\u0142owiek w maseczce \u2013 natomiast bardziej zmieni\u0142a si\u0119 kondycja psychiczna cz\u0142owieka. Artysta, przemierzaj\u0105c puste ulice miasta, balansuje na skraju rzeczywisto\u015bci oraz pojawiaj\u0105cych si\u0119 z\u0142udze\u0144 i obaw. Taki stan rzeczy powoduje nat\u0142ok pyta\u0144, cz\u0119sto pozostawionych bez odpowiedzi. Przymusowa spo\u0142eczna izolacja wprowadza zachwianie stabilno\u015bci psychicznej jednostki, kt\u00f3ra, pozbawiona kontaktu z innymi, jest poddana pr\u00f3bie samotnego zmierzenia si\u0119 z w\u0142asnym \u201eja\u201d. Patrz\u0105c na projekt z perspektywy u\u017cytego medium, sformu\u0142owany zostaje manifest dotycz\u0105cy niezgody na swego rodzaju inwigilacj\u0119 pod postaci\u0105 wszechobecnego monitoringu, powoduj\u0105cego naruszenie prywatno\u015bci oraz wkroczenie w sfer\u0119 komfortu cz\u0142owieka. Podj\u0119te zostaj\u0105 dzia\u0142ania performatywne, obrazuj\u0105ce osobisty pogl\u0105d na wolno\u015b\u0107 w ka\u017cdym tego s\u0142owa znaczeniu, a przede wszystkim wolno\u015b\u0107 osobist\u0105 i wolno\u015b\u0107 my\u015bli. Jest to protest przeciwko propagandzie medialnej, wywo\u0142uj\u0105cej w odbiorcy niepok\u00f3j i powoduj\u0105cej konflikt w procesie afirmacji szeroko pojmowanej informacji.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n\n\t\n\t
\n\t\t
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Processed with VSCO with b1 preset<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Processed with VSCO with b1 preset<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Processed with VSCO with b1 preset<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Processed with VSCO with b1 preset<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Processed with VSCO with b1 preset<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\t\t\n\t<\/div>\n\n\t\n\t\n\t