{"id":17711,"date":"2022-07-05T10:25:10","date_gmt":"2022-07-05T08:25:10","guid":{"rendered":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/?p=17711"},"modified":"2022-07-10T08:57:03","modified_gmt":"2022-07-10T06:57:03","slug":"swiatlo-nordyckiego-mroku-wedlug-agaty-mayer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/swiatlo-nordyckiego-mroku-wedlug-agaty-mayer\/","title":{"rendered":"The light of Nordic darkness according to Agatha Mayer"},"content":{"rendered":"\n

Kontrastowa natura P\u00f3\u0142nocy u\u015bwiadamia, \u017ce opr\u00f3cz ba\u015bniowej przyrody podkolorowanej akwarelami mistrza ilustracji i kr\u00f3la dzieci\u0119cej fantazji Johna Bauera, pe\u0142nej niezwyk\u0142ych stwor\u00f3w wywodz\u0105cych si\u0119 ze szwedzkiego folkloru, istnieje te\u017c i natura pe\u0142na niepokoju, mroku i mistycyzmu, przywodz\u0105ca na my\u015bl nordycki szamanizm i staroskandynawskie sagi. <\/p>\n\n\n\n

Ilustracje Bauera zaw\u0142adn\u0119\u0142y wyobra\u017ani\u0105 pokole\u0144 Szwed\u00f3w. Wierzono, \u017ce przyroda jest wytworem z\u0142o\u015bliwych trolli, pot\u0119\u017cnych krasnolud\u00f3w, niesfornych elf\u00f3w i wodz\u0105cych na pokuszenie czarownic skrywaj\u0105cych si\u0119 gdzie\u015b w g\u0119stych, po\u0142udniowych lasach Sm\u00e5landii czy na dzikich g\u00f3rzystych ziemiach Sam\u00f3w, na kt\u00f3rych czu\u0107 prastar\u0105 tajemnic\u0119 i unosz\u0105ce si\u0119 niebezpiecze\u0144stwo. Kiedy s\u0142yszy si\u0119 o ba\u015bniowych istotach \u017cyj\u0105cych po\u015br\u00f3d ludzi, \u015bwiecie pe\u0142nym magii, czar\u00f3w i runicznych mocy, wyobra\u017ania sama zaczyna dzia\u0142a\u0107. Urzekaj\u0105ca aura bezkresnej P\u00f3\u0142nocy, silny zwi\u0105zek z natur\u0105 i zami\u0142owanie do nietypowego \u015bwiat\u0142a, b\u0119d\u0105cego paralel\u0105 \u201e\u015bwiat\u0142a duszy\u201d zawsze le\u017ca\u0142y w kr\u0119gu zainteresowania badaczy kultury skandynawskiej, tamtejszych pisarzy, malarzy, ilustrator\u00f3w, fotograf\u00f3w i filmowc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Agata Mayer, My Nordic Noir Blue Light<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nic w tym dziwnego. \u015awiat\u0142o i natura p\u00f3\u0142wyspu Skandynawskiego s\u0105 niezwykle oryginalne i odmienne, nawet wzgl\u0119dem pa\u0144stw znajduj\u0105cych si\u0119 w tej samej strefie klimatycznej. Charakterystyczny dla zmierzch\u00f3w polarnych nocy, mglistych las\u00f3w i wyrastaj\u0105cych po\u015br\u00f3d kniei jezior, szafirowy kolor nordyckiego \u015bwiat\u0142a nie bez powodu sta\u0142 si\u0119 dominuj\u0105c\u0105 barw\u0105 malarstwa skandynawskiego pod koniec XIX wieku. Melancholie P\u00f3\u0142nocy wpisane w romantyzm narodowy i osadzone w scenerii surowego klimatu dodawa\u0142y posmaku nie tylko sztuce malarstwa, ale i literaturze i sztukom widowiskowym. Niezale\u017cnie od gatunku w jakim tworz\u0105 Skandynawowie, przewijaj\u0105cy si\u0119 przez ich dzie\u0142a mistyczny mrok jest zapisem wewn\u0119trznych stan\u00f3w i egzystencjalnych w\u0105tpliwo\u015bci. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce tw\u00f3rcy cz\u0119sto sami zmagaj\u0105 si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi chorobami, na\u0142ogami i wewn\u0119trznymi demonami, tworz\u0105c pod wp\u0142ywem odurzenia i wielkiego cierpienia. Dlatego \u015bwiat, kt\u00f3ry przedstawiaj\u0105 wci\u0105ga, staj\u0105c si\u0119 pretekstem do g\u0142\u0119bszej refleksji. Jest bardziej skomplikowany i trudno przyswajalny dla przeci\u0119tnego odbiorcy, ale za to prawdziwszy i bardziej szanowany. Jest te\u017c pe\u0142en harmonii i minimalizmu. W\u0142a\u015bnie tak\u0105 Skandynawi\u0119 odkry\u0142am podczas d\u0142ugich miesi\u0119cy sp\u0119dzonych w wiki\u0144skich lasach i g\u00f3rach, poznaj\u0105c lokaln\u0105 kultur\u0119, dawne tradycje i uwieczniaj\u0105c to wszystko na \u015brednim formacie i ma\u0142oobrazkowych negatywach. Melancholie P\u00f3\u0142nocy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od tych w\u0142oskich czy francuskich, pe\u0142nych po\u0142udniowego s\u0142o\u0144ca, b\u0142ogo\u015bci i pogodnego smutku w\u0142a\u015bciwego dla kultury \u015br\u00f3dziemnomorskiej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Agata Mayer, My Nordic Noir Underwater<\/em> Rails<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Agata Mayer, My Nordic Noir Douglas<\/em> Firs Nordic Noir Landscape<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Mamy tutaj do czynienia z przeszywaj\u0105c\u0105 melancholi\u0105 straty i degradacji, nordyckim noir<\/em> jak w powie\u015bciach kryminalnych Mankella czy Larssona, metafor\u0105 nastroj\u00f3w spo\u0142ecznych uwypuklaj\u0105cych ponur\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 i ciemn\u0105 stron\u0119 pa\u0144stw dobrobytu. Wszystko dodatkowo pot\u0119gowane jest infernalnymi obrazami mrocznej natury, w kt\u00f3rej panuje pierwotny chaos i jaki\u015b niewyt\u0142umaczalny ob\u0142\u0119d, jak w dzie\u0142ach kontrowersyjnego, du\u0144skiego ekscentryka Larsa von Triera. Z kolei refleksje nad \u017cyciem, wiar\u0105 i \u015bmierci\u0105, zaduma nad przemijalno\u015bci\u0105 i samotno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka oraz pr\u00f3ba zmierzenia si\u0119 z tajemnic\u0105 natury rozumianej jak b\u00f3stwo najwy\u017csze, to kanwa wi\u0119kszo\u015bci dzie\u0142 mistrza nastroju vemod<\/em>, wybitnego humanisty Ingmara Bergmana, kt\u00f3ry zmieni\u0142 oblicze skandynawskiej kinematografii przesuwaj\u0105c granice w coraz to trudniejsze obszary intelektualne i minimalizuj\u0105c obraz do maksimum. Zawsze uwa\u017ca\u0142am, \u017ce nie tak daleko od skandynawskiego minimalizmu do nordyckiego noir<\/em>, kt\u00f3rym zaj\u0119\u0142am si\u0119 po powrocie do Sztokholmu w 2016. W obu nurtach liczy si\u0119 przecie\u017c impresja, stonowane barwy, harmonia i prostota inspirowana klimatem skandynawskiej egzotyki.

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Agata Mayer, My Nordic Noir Finding a Friend in the Mist Nordic Noir<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Agata Mayer, My Nordic Noir Ylva<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Agata Mayer, My Nordic Noir The Light of the Nordic Noir<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Agata Mayer, My Nordic Noir Darkness Touching Light<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n
\n\n\t\n\t
\n\t\t
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\t\t\n\t<\/div>\n\n\t\n\t\n\t