{"id":15967,"date":"2022-04-28T22:11:28","date_gmt":"2022-04-28T20:11:28","guid":{"rendered":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/?p=15967"},"modified":"2022-05-13T09:41:52","modified_gmt":"2022-05-13T07:41:52","slug":"zstepowanie-w-glab-ciala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/zstepowanie-w-glab-ciala\/","title":{"rendered":"Descending into the depths of the body - photography by Larys Lubovitsky"},"content":{"rendered":"\n

\u201eCzy widzi pan te garby, te wzniesienia po lewej stronie? To jest zapalenie op\u0142ucnej, kt\u00f3re pa\u0144ski kuzyn mia\u0142 w pi\u0119tnastym roku \u017cycia. […] Czy widzi pan tu te kawerny? St\u0105d w\u0142a\u015bnie pochodz\u0105 jady, kt\u00f3re go odurzaj\u0105<\/em>\u201d1<\/sup> <\/p>\n\n\n\n

Eksperymenty z rejestracj\u0105 obrazu mikroskopowego si\u0119gaj\u0105 wczesnej historii fotografii. Spo\u015br\u00f3d wielu wynalazc\u00f3w usi\u0142uj\u0105cych sfotografowa\u0107 fascynuj\u0105ce mikrostruktury \u015bwiata (nale\u017c\u0105 do nich m.in Thomas Wedgewood, John Benjamin Dancer, William Henry Fox Talbot i Humphry Davy) wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 posta\u0107 lekarza Alfreda Fran\u00e7ois Donn\u00e9\u2019a. W 1844 opublikowa\u0142 on pierwszy atlas mikroskopowej anatomii, oparty na procesie dagerotypowym. W po\u0142owie wieku dziewi\u0119tnastego dost\u0119pne s\u0105 ju\u017c podr\u0119czniki t\u0142umacz\u0105ce zasady mikrofotografii oraz opisuj\u0105ce sposoby ich wykonania (np. Josepha von Gerlacha, 1863). Ka\u017cda kolejna zmiana zachodz\u0105ca w technologii fotograficznej zostawia\u0142a swoje pi\u0119tno tak\u017ce w rejestracji niewidocznych go\u0142ym okiem tkanek i struktur. Jednak to nie historia tej, fascynuj\u0105cej sk\u0105din\u0105d, dziedziny fotografii jest tematem tego tekstu, lecz zdolno\u015b\u0107 fotografii do przeobra\u017cania materialno\u015bci w abstrakcj\u0119.  <\/p>\n\n\n\n

\"\"
KSkn#5\/rr:2,4 (Kompozycja skaningowa #5) \u015aciana jelita grubego. Krypty jelitowe. Preparat sekcyjny. skaningowy mikroskop elektronowy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Znakomitym przyk\u0142adem tego procesu mog\u0105 by\u0107 prace Larysa Lubowickiego1<\/sup>. Autor, absolwent Wydzia\u0142u Lekarskiego UMB i Wydzia\u0142u Fotografii UAP pokazuje tkanki ludzkiego cia\u0142a: widzimy zmiany zwyrodnieniowe siatk\u00f3wki oka, chromosomy i j\u0105dra kom\u00f3rek, wn\u0119trze jamy brzusznej. Pocz\u0105tkowo mo\u017ce si\u0119 to wyda\u0107 obrzydliwe, zw\u0142aszcza dla os\u00f3b, kt\u00f3re nie s\u0105 zwi\u0105zane z medycyn\u0105. Wyobra\u017camy sobie krew, wn\u0119trzno\u015bci, to wszystko, co odrzucamy z naszej podmiotowo\u015bci \u2013 ten \u201eabiekt\u201d, jak napisa\u0107 mog\u0142aby Julia Kristeva. Na zdj\u0119ciach Lubowickiego ta ca\u0142a wstr\u0119tno\u015b\u0107 znika. Czy to rzeczywi\u015bcie cia\u0142o? Widzimy galaktyki punkt\u00f3w, ob\u0142oki kolor\u00f3w, rozlewiska rzek. Widzenie mikrofotografii pozbawia bowiem z jednej strony nasze cia\u0142a materialno\u015bci, z drugiej przekracza jej granice, by zst\u0105pi\u0107 w g\u0142\u0105b nas samych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
KSkn#4\/rr:0,28 (Kompozycja skaningowa #4) Komo\u0301rki krwi pacjenta z bia\u0142aczka\u0328 granulocytowa\u0328. skaningowy mikroskop elektronowy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

To zapewne mia\u0142 na my\u015bli Walter Benjamin, gdy w 1936 roku por\u00f3wnywa\u0142 prac\u0119 kamerzysty do chirurga. Niemiecki filozof pisa\u0142 \u201ekamerzysta… g\u0142\u0119boko wnika w tkank\u0119 rzeczywisto\u015bci\u201d2<\/sup>. Fotografia rozcina tkanki, bez konieczno\u015bci realnego ci\u0119cia \u2013 pokazuje nam obraz rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3rej nie zobaczyliby\u015bmy bez optycznych narz\u0119dzi powi\u0119kszaj\u0105cych materi\u0119. Stwarza obraz paradoksalny, uwalniaj\u0105cy si\u0119 od swojego przedmiotu odniesienia (ta cecha fotografii fascynowa\u0142a ju\u017c surrealist\u00f3w), a jednocze\u015bnie nieuchronnie z nim powi\u0105zany (bo z do\u015bwiadczenia wiemy, \u017ce ten rodzaj fotografii obrazuje zawsze co\u015b).\u00a0 W cyklu Corpus Hominis<\/em> Lubowicki wykorzystuje obrazy uzyskane za pomoc\u0105 rozmaitych technik wizualizacji medycznej: wykonane za pomoc\u0105 mikroskopu optycznego, elektronowego, tomografu. Si\u0119ga te\u017c do klasycznego obrazowania rentgenowego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
KRad#1\/rr:300 (Kompozycja radiologiczna #1) Badanie obrazowe pacjenta onkologicznego. Jama brzuszna \u2013 rekonstrukcja gazo\u0301w jelitowych. tomografia komputerowa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Berndt Stiegler nazywa fotografi\u0119 \u201epreparatem\u201d, \u201eautopsj\u0105 \u017cywego obiektu, kt\u00f3ra pozwala uj\u0105\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107 jako obraz, spreparowa\u0107 j\u0105\u201d3<\/sup>. Wynika z tego, \u017ce fotografia zmienia to, co \u017cywe w martwe. Dostrzega jednak Stiegler tak\u017ce zdolno\u015b\u0107 do o\u017cywiania martwego obrazu za spraw\u0105 pracy wyobra\u017ani. Wskrzeszamy w\u0119druj\u0105c \u201epo fotograficznych wycinkach cia\u0142a\u201d, studiuj\u0105c i \u0142\u0105cz\u0105c jedne z drugimi4<\/sup>. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Klmf#1\/rr:0,8 (Kompozycja immunoEluorescencyjna #1) K\u0142e\u0328buszek nerkowy. Przeciwcia\u0142a znakowane fluoresceina\u0328. mikroskop optyczny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Dlaczego jednak wierzymy, \u017ce te zdj\u0119cia pokazuj\u0105 naprawd\u0119 ludzkie cia\u0142o? A nie s\u0105 plam\u0105 tuszu na papierze, mistyfikacj\u0105 artysty? Si\u0142a mikrofotografii opiera si\u0119 na r\u00f3wni na autorytecie nauki i samej fotografii jako narz\u0119dzia. Tak\u0105 intuicj\u0119 wyra\u017ca zreszt\u0105 sam autor pisz\u0105c, \u201efotografie zawsze potrzebuj\u0105 rzeczywisto\u015bci materialnej, nawet je\u015bli przedstawiaj\u0105 abstrakcj\u0119\u201d6<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
KKps#1\/rr:2 (Kompozycja kapilaroskopowa #1) Naczynia krwionos\u0301ne palco\u0301w pacjenta z twardzina\u0328 uk\u0142adowa\u0328. kapilaroskopia<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Czy jednak poj\u0119cie abstrakcji nie kszta\u0142tuje si\u0119 przede wszystkim w umy\u015ble widza, gdy nie potrafimy powi\u0105za\u0107 obrazu z czymkolwiek, co znamy? I czy nasza fascynacja fotografi\u0105 abstrakcyjn\u0105 nie polega w\u0142a\u015bnie na w\u0119dr\u00f3wce mi\u0119dzy znanym i nie znanym? Dla Lubowickiego wa\u017cna wydaje si\u0119 relacja do rzeczywisto\u015bci, dlatego tytu\u0142y poszczeg\u00f3lnych fotografii zawieraj\u0105 elementy z dw\u00f3ch porz\u0105dk\u00f3w \u2013 abstrakcyjny kod i numer oraz opis obiektu, wskazuj\u0105cy na rodzaj obrazowanej tkanki. Co intryguj\u0105ce, autor pokazuje g\u0142\u00f3wnie tkanki patologiczne, jakby te by\u0142y ciekawsze i bardziej fascynuj\u0105ce od zdrowych. Podobnie fotografia zdaje si\u0119 funkcjonowa\u0107 w Czarodziejskiej G\u00f3rze<\/em> Tomasza Manna. Oto radca dworu Behrens w rozmowie z Hansem Castorpem opisuje prze\u015bwietlenie rentgenowskie p\u0142uc. I oto w opisie lekarza obraz cia\u0142a staje si\u0119 pejza\u017cem. Tak\u017ce prace Lubowickiego kojarz\u0105 si\u0119 z powierzchni\u0105 ziemi sfotografowan\u0105 z lotu ptaka. \u015aciana jelita wygl\u0105da jak wysuszona powierzchnia pustyni, kom\u00f3rki krwi niczym kamyki na pla\u017cy. Atlas cia\u0142a okazuje si\u0119 atlasem geograficznym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
KHst#1\/rr:18 (Kompozycja histologiczna #1) Ch\u0142oniak limfoblastyczny, resekowany ze spoid\u0142a wielkiego mo\u0301zgu. mikroskop optyczny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Lubowicki pokazuje fotografie w formacie 140 x 140 cm. Skala obrazu sprawia, \u017ce odniesienie do obrazu mikroskopowego zostaje zatarte. Abstrakcyjne twory poch\u0142aniaj\u0105 widz\u00f3w, ale nie zatracamy poczucia, \u017ce patrzymy na materi\u0119. Na tym polega si\u0142a fotografii, tej materialnej abstrakcji, zawieszonej mi\u0119dzy cia\u0142em i obrazem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
KGen#1\/rr:1,5 \n(Kompozycja genetyczna #1) \nJ\u0105dra komo\u0301rkowe i chromosomy z komo\u0301rek pobranych od pacjento\u0301w pediatrycznych obci\u0105z\u0307onych ci\u0119z\u0307kimi chorobami genetycznymi. \nmikroskop optyczny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Galeria Fotografii pf , Larys Lubowicki, Corpus Hominis, 28.04 – 19.06.2022, kurator: Dominika Karalus, Wojciech Luchowski<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1<\/sup> T. Mann, Czarodziejska g\u00f3ra<\/em>, t. I, prze\u0142. J. Kramsztyk, Czytelnik, Warszawa 1972, s. 333<\/p>\n\n\n\n

2<\/sup> Larys Lubowicki, Corpus Hominis<\/em>, Galeria Fotografii pf w Poznaniu, 28.04 – 19.06.2022; kurator: Dominika Karalus, Wojciech Luchowski.<\/p>\n\n\n\n

3<\/sup>  W. Benjamin, Dzie\u0142o sztuki w dobie reprodukcji technicznej<\/em>, prze\u0142. J. Sikorski, w: W. Benjamin, Anio\u0142 historii<\/em>, red. H. Or\u0142owski, Wydawnictwo Pozna\u0144skie, Pozna\u0144 1996, s. 226.<\/p>\n\n\n\n

4<\/sup>  B. Stiegler, Obrazy fotografii. Album metafor fotograficznych<\/em>, prze\u0142. J. Czudec, Universitas, Krak\u00f3w 2009, s. 177.  <\/p>\n\n\n\n

5<\/sup>  Tam\u017ce, s. 178.<\/p>\n\n\n\n

6<\/sup>  L. Lubowicki, Corpus Hominis. Wst\u0119p<\/em>, http:\/\/laryslubowicki.pl\/corpus-hominis\/<\/a> (dost\u0119p 20.04.2022).<\/p>\n\n\n\n

dr hab. Marianna Micha\u0142owska, prof. UAM<\/strong> \u2013 kieruje Zak\u0142adem Bada\u0144 nad Kultur\u0105 Filmow\u0105 i Audiowizualn\u0105 w Instytucie Kulturoznawstwa UAM w Poznaniu. Jest tak\u017ce absolwentk\u0105 Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu. Obszary jej bada\u0144 obejmuj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne transformacje fotografii oraz jej obecno\u015b\u0107 w studiach miejskich. Autorka realizacji fotograficznych i kuratorka wystaw (m.in. w latach 2004-2016 cyklu wystaw w ramach Biennale Fotografii w Poznaniu).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eCzy widzi pan te garby, te wzniesienia po lewej stronie? To jest zapalenie op\u0142ucnej, kt\u00f3re pa\u0144ski kuzyn mia\u0142 w pi\u0119tnastym roku \u017cycia. […] Czy widzi pan tu te kawerny? St\u0105d w\u0142a\u015bnie pochodz\u0105 jady, kt\u00f3re go odurzaj\u0105\u201d1 Eksperymenty z rejestracj\u0105 obrazu mikroskopowego si\u0119gaj\u0105 wczesnej historii fotografii. Spo\u015br\u00f3d wielu wynalazc\u00f3w usi\u0142uj\u0105cych sfotografowa\u0107 fascynuj\u0105ce mikrostruktury \u015bwiata (nale\u017c\u0105 do…<\/p>\n","protected":false},"author":41,"featured_media":16390,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":3,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","footnotes":""},"categories":[220],"tags":[247,314,368],"class_list":["post-15967","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tworcy","tag-dokument","tag-eksperyment","tag-naukowa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15967","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/41"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15967"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15967\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15967"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15967"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15967"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}