{"id":15274,"date":"2022-03-27T23:46:56","date_gmt":"2022-03-27T21:46:56","guid":{"rendered":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/?p=15274"},"modified":"2022-05-24T07:51:28","modified_gmt":"2022-05-24T05:51:28","slug":"przestrzen-postsowieckaarcheologia-christopha-grilla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwartalnikfotografia.pl\/en\/przestrzen-postsowieckaarcheologia-christopha-grilla\/","title":{"rendered":"Post-Soviet Space. The Archaeology of Christoph Grill"},"content":{"rendered":"\n

Dziwne to uczucie, gdy cz\u0142owiek \u017cyj\u0105cy w tym samym, co ty, czasie, przedstawia ci archeologi\u0119 twoich czas\u00f3w, twojego kraju, twojej historii. Pierwszy raz ujrza\u0142am prace Christoph\u2019a Grill\u2019a pi\u0119\u0107 lat temu na stole podczas przegl\u0105du portfolio w Bratys\u0142awie.
To by\u0142y fotografie wykonane w krajach by\u0142ego ZSRR. Tam fotografuje wiele os\u00f3b. Postsowiecka rzeczywisto\u015b\u0107 to dla m\u0142odych fotograf\u00f3w Klondike faktury. Jednak tym razem by\u0142o inaczej. Pustka. Fragmenty. Straty. Zadzia\u0142a\u0142 odruch wykszta\u0142cenia uniwersyteckiego:
\u201eCo to za archeologia?\u201d \u2013 zapyta\u0142am, nie wiedz\u0105c o tym, \u017ce przede mn\u0105 znajduj\u0105 si\u0119 prace zawodowego archeologa.<\/p>\n\n\n\n

Grill niejako poluje na \u015blady utraconej pami\u0119ci. Jego nie interesuj\u0105 odrestaurowane fasady, lecz to, co znajduje si\u0119 za nimi, gdzie rzeczywisto\u015b\u0107 jest pokryta p\u0119kni\u0119ciami i rozsypuje si\u0119, je\u015bli tylko jej dotkn\u0105\u0107. On szuka tego, co mo\u017ce znikn\u0105\u0107, ale bez czego nie mo\u017cna zrozumie\u0107, jak by\u0142o. Bo jedynie fragmenty oryginalnego starego muru pozwalaj\u0105 przekaza\u0107 to, jak wygl\u0105da\u0142a \u015bciana. Fotografia Grilla \u2013 \u015bwiadectwo d\u0142ugiej podr\u00f3\u017cy. On zje\u017adzi\u0142 prawie ca\u0142y by\u0142y Zwi\u0105zek Radziecki. Nawet swoj\u0105 autorsk\u0105 wystaw\u0119 na po\u0142udniu Rosji wykorzysta\u0142 jako mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyjazdu nad morze. Jego interesuj\u0105 miejsca wielkiej pustki: morze, stepy, g\u00f3ry. Miejsca, gdzie skala i tymczasowo\u015b\u0107 ludzkiej obecno\u015bci s\u0105 odczuwalne w pe\u0142ni: one s\u0105 drobne w por\u00f3wnaniu z d\u0142ugo\u015bci\u0105 brzeg\u00f3w m\u00f3rz i rzek; zrujnowane pa\u0142ace kultury i bazy wojskowe XX wieku to niewiele lepiej zachowane ruiny, ni\u017c zabytki antyczne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Christoph Grill, Alla. Curonian Spit, Rosja 2006<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Na swojej drodze Grill napotyka\u0142 zniszczone archiwa i opustosza\u0142e biblioteki, gazety, pozostawione w po\u015bpiechu, i skrawki hase\u0142 \u2013 to wizualne wspomnienie epoki, kt\u00f3ra stopniowo osunie si\u0119 w niebyt, prawdopodobnie tak samo szybko, jak kamienie, drewno i glina budowli.
Podobne kompozycje, ziemia i ruiny, szkielety zwierz\u0105t i skrawki \u017cycia z przesz\u0142o\u015bci, mo\u017cna znale\u017a\u0107 w fotografii ameryka\u0144skiej: Weston i Suskind, Sommer i Laughlin, okres modernistyczny kultury wizualnej ubieg\u0142ego stulecia. Obecnie w tw\u00f3rczo\u015bci Grill\u2019a inny kraj i inne czasy. Dlaczego wi\u0119c, w \u015blad za Walkerem Evansem, zwraca on uwag\u0119 na \u015blady pozostawione i nie posprz\u0105tane przez cz\u0142owieka? Grill\u2019a nie interesuje rozk\u0142ad i zaniedbanie. Jego interesuje cisza. Podczas podr\u00f3\u017cy po swoim kraju ameryka\u0144scy fotografowie byli \u015bwiadkami tego, jak w bezkresnej Ameryce pod cienk\u0105 warstw\u0105 burzliwego i kr\u00f3tkiego rozwoju kapitalizmu (jakie\u015b pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat, 1870-1920) znajdowa\u0142o si\u0119 \u017cycie \u201eprzed histori\u0105\u201d (postrzegane przez bia\u0142ych ludzi jako utrwalanie wy\u0142\u0105cznie swojej cywilizacji). Grilla w przestrzeni postsowieckiej hipnotyzuje mo\u017cliwo\u015b\u0107 dotkni\u0119cia nici czas\u00f3w. Nie tyle rekonstrukcja konkret\u00f3w z jakiego\u015b okresu historycznego, co \u015bwiadectwo ci\u0105g\u0142o\u015bci historii ludzko\u015bci, prze\u017cywanie jej niesko\u0144czono\u015bci. Ruina, przed kt\u00f3rej wizerunkiem si\u0119 znajdujemy, wyostrza nasze prze\u017cywanie przesz\u0142o\u015bci \u2013 jako straty i jako ci\u0105g\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Christoph Grill, Quamystybas, Kazachstan 2005<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Grill\u2019a interesuje tak\u017ce \u017cycie pustki i \u017cycie w pustce \u2013 w miejscach ma\u0142o interesuj\u0105cych dla postronnego widza. Jak tam, w \u201enigdzie\u201d, \u017cyj\u0105 ludzie? Na r\u00f3wni z panoramami \u2013 gdzie pustka zajmuje wa\u017cniejsz\u0105 centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kompozycji, a detale, fragmenty przesz\u0142o\u015bci, jak \u0142uszcz\u0105ca si\u0119 sk\u00f3ra, spe\u0142zaj\u0105 ku kra\u0144com \u2013 dla Grill\u2019a s\u0105 wa\u017cne portrety. W wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 to portrety w pejza\u017cu i w swojskim otoczeniu, w domach, wewn\u0105trz i na kra\u0144cach osiedli. Te \u201eportrety w otoczeniu\u201d \u2013 etnograficzno-psychologiczne i g\u0142\u0119biej \u2013 to archeologiczno-psychologiczne studia \u017cycia wsp\u00f3\u0142czesnych mieszka\u0144c\u00f3w bezkresnych przestrzeni na od\u0142amkach zniszczonego imperium\u2026<\/p>\n\n\n\n

\n
\n\n\t\n\t
\n\t\t
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t<\/a>\"\"\n\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\t\t\n\t<\/div>\n\n\t\n\t\n\t